Son bir neçə gün maliyyə dünyası və birjalar üçün kifayət qədər dinamik, institusional yeniliklərlə zəngin və hərəkətli keçib.

Hazırda həm qlobal miqyasda, həm də Azərbaycanın daxili bazarında investorların və bank sektorunun diqqət mərkəzində olan ən son maliyyə və birja yenilikləri:

Azərbaycanın bank və maliyyə sektoru

• Dünya Bankından Azərbaycan üçün müsbət proqnoz: Dünya Bankı özünün “Global Economic Prospects” (Qlobal İqtisadi Perspektivlər) hesabatının iyun buraxılışında Azərbaycan iqtisadiyyatına dair proqnozlarını yaxşılaşdırıb. Yenilənmiş hesablamalara görə, Azərbaycanın real ÜDM artımı 2026-cı ildə 2%, 2027 və 2028-ci illərdə isə 1,8% təşkil edəcək ki, bu da əvvəlki gözləntilərdən daha nikbindir.
• Mərkəzi Bankın FinCERT qurumu “FIRST” Beynəlxalq Alyansına üzv oldu : Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) maliyyə sektorunda kibertəhlükəsizlik insidentlərini koordinasiya etmək üçün yaratdığı Maliyyə Kompüter İnsidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi (FinCERT), qlobal səviyyədə aparıcı təşkilat olan Forum of Incident Response and Security Teams (FIRST) platformasına rəsmi üzv qəbul edilib. Bu, bank sisteminin rəqəmsal təhlükəsizliyi üçün mühüm beynəlxalq tanınmadır.
• Bakıda Türk Dövlətləri Mərkəzi Banklarının Sammiti və Macarıstanla memorandum: Mərkəzi Bankın bu ay açılışı olan yeni möhtəşəm baş inzibati binasında Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin Mərkəzi Banklarının Rəhbərləri Şurasının növbəti iclası baş tutub. Eyni zamanda, Azərbaycan və Macarıstan Mərkəzi Bankları arasında təcrübə mübadiləsini genişləndirəcək Əməkdaşlıq Memorandumu imzalanıb.
• Sığorta bazarında yeni institusional addım: Mərkəzi Bank, maliyyə sektorunun dayanıqlılığını artırmaq məqsədilə 2026-cı ilin sonunadək könüllü sığorta məhsulları üzrə genişləndirilmiş zəmanət mexanizminin tətbiqi üçün xüsusi təkliflər paketi hazırladığını elan edib.

Qlobal maliyyə bazarları və birja yenilikləri

• ABŞ-da inflyasiya təzyiqi və istiqraz faizlərində sıçrayış: ABŞ-da İstehsalçı Qiymətləri İndeksi (PPI) proqnozları üstələyərək son dörd ilin ən sürətli artımını nümayiş etdirib. Bu topdansatış qiymət artımı Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz endirimi gözləntilərini təxirə salıb. Nəticədə, ABŞ-ın 10 illik xəzinə istiqrazlarının gəlirliliyi 4.6%-ə, 30 illik istiqrazlar isə son 19 ilin pik səviyyəsinə — 5.2%-ə yüksəlib.
• Birjalarda Süni İntellekt və SpaceX həyəcanı: S&P 500 və Nasdaq indeksləri süni intellekt və texnologiya sektorunun (xüsusilə Oracle və Adobe hesabatlarından sonra) dəstəyi ilə may ayındakı güclü artım tempini saxlasa da, inflyasiya hesabatlarından sonra qısamüddətli korreksiya (5%-10% eniş) ehtimalı müzakirə olunur. Eyni zamanda, SpaceX-in birjada 75 milyard dollarlıq kapital cəlb etmə hədəfli IPO addımları qlobal bazarda əsas müzakirə mövzusudur.
• Avronun qlobal mövqeyi güclənir (iyun 2026 hesabatı): Avropa Mərkəzi Bankının (ECB) iyun hesabatına əsasən, geosiyasi gərginliklər fonunda avronun beynəlxalq öhdəliklərdəki payı son on ildə 54%-dən 66%-ə yüksəlib və o, qlobal investorlar üçün “təhlükəsiz liman” funksiyasını gücləndirib.
• Kriptovalyuta bazarında “Balina” satışları və yeni ödəniş dövrü: Bitcoin (BTC) ötən həftəki 17%-lik kəskin enişdən sonra hazırda dəstək səviyyələrini test edir. Analitiklər bunu uzunmüddətli investorların (balinaların) alış tempini yarıbayarı azaltması ilə əlaqələndirirlər. Digər tərəfdən, qlobal kripto birjası LBank, istifadəçilərin stabilkoinlərə (USDT) çevirmədən birbaşa BTC, ETH, SOL, TON və qızıla indeksli tokenlərlə (PAXG) real dünyada ödəniş edə biləcəyi irimiqyaslı “LBank Pay” yeniliyini işə salıb.