Texnologiya dünyası dayanmadan inkişaf edir, həm yerli, həm də qlobal miqyasda həyatımızı dəyişəcək addımlar atılır.

Azərbaycanda rəqəmsal iqtisadiyyat, Açıq Bankçılıq və süni intellekt layihələrinin genişlənməsindən, dünya nəhənglərinin yeni çip arxitekturaları, avtonom agentləri və ekoloji məlumat mərkəzlərinə qədər — son bir həftə ərzində texnologiya sahəsində baş vermiş ən diqqətçəkən və önəmli yenilikləri bir araya gətirdik.

Azərbaycanın texnoloji yenilikləri

• Rəqəmsal və yaşıl texnologiyalarda “Huawei” əməkdaşlığı: Azərbaycan İqtisadiyyat Nazirliyi ilə “Huawei” rəhbərliyi arasında keçirilən görüşdə ölkənin rəqəmsal iqtisadiyyatını genişləndirmək, texnologiya transferi və yerli R&D (Tədqiqat və İnkişaf) mərkəzlərinin yaradılması istiqamətində yeni mexanizmlər müzakirə olunub.
• Açıq bankçılıq və Fintek İnqilabı: Azərbaycan Mərkəzi Bankı rəqəmsal maliyyə sisteminə keçidi sürətləndirmək üçün açıq bankçılıq (Open Banking) və Mərkəzi Bankın Rəqəmsal Valyutası (CBDC) layihələrinin infrastruktur addımlarını yekunlaşdırır. Nağdsız ödənişlərin payını artırmaq məqsədilə elektron pul təşkilatlarına lisenziyaların verilməsi sürətləndirilib.
• OMNI AI SUMMIT 2026-ya hazırlıq: Bakıda sentyabr ortasında keçiriləcək genişmiqyaslı Beynəlxalq Süni İntellekt Sammiti öncəsi yerli startaplar və investisiya fondları süni intellektin biznesə inteqrasiyası üzrə texnoloji nümayiş sahələrini (Expo & Demo Area) yekunlaşdırıb.

Dünya üzre texnoloji yeniliklər

• GPT-6 Astra və “Agent” sistemlər: Süni intellekt sahəsində növbəti nəsil modellərin (GPT-6 Astra daxil olmaqla) və avtonom “agent” sistemlərinin tətbiqi sürətlənib. Yeni modellər təkcə suallara cavab vermək deyil, mürəkkəb proqramlaşdırma və biznes proseslərini başdan-ayağa müstəqil idarə etmək qabiliyyətinə yiyələnir.
• Mikrosxem arxitekturasında dıçrayış (Arm Neoverse CSS N4): “Arm” şirkəti bulud məlumat mərkəzləri və süni intellekt hesablamaları üçün TSMC-nin 3nm texnologiyasına əsaslanan yeni çip platformasını təqdim edib. Bu platforma şirkətlərə öz fərdi server çiplərini daha sürətli və ucuz hazırlamaq imkanı verir.
• Pataqoniyada Yaşıl Məlumat Mərkəzləri: Nəhəng texnologiya şirkətləri süni intellekt serverlərinin həddindən artıq qızması və enerji tələbatı problemini həll etmək üçün Argentina Pataqoniyasında külək enerjisi ilə çalışan və təbii soyuq iqlimdən yararlanan “Hyperscale” data-mərkəzlər tikməyə başlayıblar.
• Kibertəhlükəsizlikdə tarixi yenilənmə: “Microsoft” sentyabr yenilənməsi çərçivəsində “Windows” sistemlərində eyni anda 900-dən çox təhlükəsizlik boşluğunu aradan qaldıraraq texnologiya tarixində bir ay ərzində ən böyük proqram təminatı paketini yayımlayıb.