Son günlərdə qlobal və yerli əmək bazarlarında texnologiyanın təsiri, struktur dəyişiklikləri və işəqəbul strategiyaları ön plana çıxır. Azərbaycanda rəqəmsallaşma və peşə təhsili istiqamətində dövlət-özəl tərəfdaşlığı güclənərkən, dünya bazarında süni intellektə yatırılan büdcələr fonunda kütləvi ixtisarlar və 4-cü rüb üçün yeni işəqəbul proqnozları diqqət çəkir.

Süni intellektin inzibati vəzifələri əvəzləməsi və ixtisaslı kadrlara olan tələbatın kəskin artması fonunda həm yerli, həm də qlobal əmək bazarında baş verən əsas tendensiyaları təqdim edirik.

Azərbaycanın əmək bazarı

• Məşğulluq Strategiyasının reallaşdırılması üzrə Fəaliyyət Planı və ictimai dinləmələr: Milli Məclisdə məşğulluq imkanlarının artırılması, xüsusən gənclərin və hərbi xidmətdən qayıdanların işlə təminatı məsələlərinə dair parlament dinləmələrinin keçirilməsi gündəmə gətirilib. Paralel olaraq, dövlət səviyyəsində qeyri-formal məşğulluğun azaldılması və rəqəmsal əmək müqavilələrinin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi istiqamətində Monitorinq Mərkəzlərinin işi sürətləndirilib.
• Rəqəmsal Peşələrə Tələbatın Kəskin Artması: Son bir həftə ərzində yerli insan resursları (HR) ekspertlərinin təhlillərinə əsasən, Azərbaycanda data analitikası, kiberfəhləsizlik, bulud texnologiyaları və süni intellekt yönümlü mütəxəssislərə olan vakansiya tələbi əvvəlki rüblə müqayisədə ciddi artım nümayiş etdirir. Ənənəvi inzibati və icraçı vəzifələrdə isə avtomatlaşdırma səbəbilə azalma meyli müşahid olunur.
• Dövlət-Özəl Tərəfdaşlığı ilə Təlim Proqramları: İqtisadiyyatın diversifikasiyası çərçivəsində regionlarda və azad edilmiş ərazilərdə fəaliyyət göstərəcək kadrların hazırlanması üçün Peşə Təhsili Agentliyi və özəl şirkətlər arasında yeni birgə sertifikat proqramlarına start verilib.

Dünya əmək bazarı

• Böyük texnologiya (Tech) şirkətlərində Sİ optimizasiyası ixtisarları: Sentyabr ayının ortalarına olan göstəricilərə görə, qlobal texnologiya nəhəngləri (Oracle, Uber, PayPal, Apple) süni intellekt infrastrukturlarına (data mərkəzləri və model təlimləri) büdcə ayırmaq məqsədilə inzibati və struktur heyətində növbəti ixtisar dalğasını həyata keçiriblər. Təkcə sentyabrın ilk 10 günündə minlərlə iş yeri ixtisara düşüb.
• Qlobal maliyyə və bank sektorunda işçi tətilləri:Sentyabr ayının ikinci həftəsində Hindistan və bir sıra inkişaf etməkdə olan ölkələrin bank sektorunda Həmkarlar İttifaqları tərəfindən kütləvi tətillər elan olunub. İşçilər inflyasiya təzyiqlərinə qarşı əməkhaqlarının artırılmasını və fəaliyyətə bağlı bonus (PLI) sistemlərinin yenidən işlənməsini tələb edirlər.
• 4-cü rübdə işəqəbul proqnozları (ManpowerGroup HOS Hesabatı): Qlobal insan resursları şirkəti ManpowerGroup-un dördüncü rüb üçün açıqladığı “Employment Outlook Survey” hesabatına əsasən, Asiya-Sakit Okean və Yaxın Şərq regionunda (xüsusilə Hindistan və BƏƏ-də) şirkətlərin 46%-i işçi qüvvəsini artırmağı planlaşdırır. Ən yüksək işəqəbul dinamikası İT, maliyyə və bərpa olunan enerjidir.
• Avropa İttifaqında məşğulluq səviyyəsinin sabitləşməsi: Avrostatın son rüblük hesabat göstəricilərinə görə, Aİ üzrə məşğulluq dərəcəsi 76.4%-ə çataraq sabitliyini qoruyub. Lakin inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda demoqrafik qocalma səbəbilə ixtisaslı kadr çatışmazlığı əsas problemlərdən biri kimi qalmaqdadır.