30 oktyabr — həm Azərbaycanın müasir nəqliyyat və zəfər tarixində, həm də dünya elmində dönüş nöqtəsi olan bir çox “ilk”lərlə yadda qalıb.

Kosmosda baş verən tarixi sınaqlardan tutmuş Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun açılışına, eləcə də Vətən müharibəsinin strateji qələbələrinə qədər bu tarix bəşəriyyətin və ölkəmizin yaddaşına silinməz izlər həkk edib.

Azərbaycan tarixi

• 2017 — Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) Dəmir Yolu xəttinin açılışı Tarixdə ilk dəfə Asiya ilə Avropanı Xəzər dənizi və Qafqaz üzərindən birbaşa birləşdirən “Dəmir İpək Yolu” layihəsi olan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti rəsmi olaraq istifadəyə verildi. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanında baş tutan açılış mərasimində dövlət başçıları iştirak etdi.
• 2020 — 44 Günlük Vətən Müharibəsi: Strateji məntəqələrin ilk dəfə azad olunması İkinci Qarabağ müharibəsinin 34-cü günündə (30 oktyabr 2020) Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl, Zəngilan və Qubadlı rayonlarının növbəti kəndlərini, o cümlədən strateji Vejnəli qızıl yatağı ərazisini işğaldan azad etdi. Həmçinin bu tarixdə dövlət sərhədi boyunca yeni qurulan sərhəd zastavalarında ilk dəfə xidməti-döyüş fəaliyyətinə başlanıldı.
• 1918 — Mudros Barışığının imzalanması və Qafqazda yeni mərhələ Birinci Dünya müharibəsində Osmanlı imperiyası ilə Antanta dövlətləri arasında Mudros barışığı imzalandı. Bu sazişin şərtlərinə əsasən, Qafqazdakı Osmanlı qoşunları geri çəkilməli oldu və Bakıda ingilis qüvvələrinin yerləşməsinə hüquqi zəmin yarandı.

Dünya tarixi

• 1967 — Kosmosda ilk avtomatik birləşmə (Kosmik Texnologiya Tarixi) Tarixdə ilk dəfə olaraq iki pilotsuz kosmik gəmi — SSRİ-yə aid “Kosmos-186” və “Kosmos-188” açıq fəzada avtomatik rejimdə bir-birinə birləşdi (dokinq prosesi). Bu, gələcək kosmik stansiyaların qurulması üçün dönüş nöqtəsi oldu.
• 1961 — Tarixdə ən güclü nüvə sınağı (“Çar Bombası”) İnsanlıq tarixində hazırlanmış və sınaqdan keçirilmiş en güclü hidrogen bombası — 58 meqaton gücündə “Çar Bombası” (Tsar Bomba) Arktikadakı Novaya Zemlya adası üzərində patladıldı.
• 1905 — “Aspirin” dərmanının satışa çıxarılması Alman kimyaçısı Feliks Hofman tərəfindən sintez edilən və tibb tarixinin en məşhur ağrıkəsicisi hesab olunan “Aspirin” apteklərdə ilk dəfə rəsmi olaraq satışa çıxarıldı.
• 1938 — Radioda “Dünyaların Müharibəsi” panikası Amerikalı rejissor Orson Uells H.C. Uellsin “Dünyaların müharibəsi” romanı əsasında radio-tamasa təşkil etdi. Radioteatr gerçək xəbər bülleteni formasında təqdim olunduğu üçün yüz minlərlə dinləyici marslıların yerə hücum etdiyinə inanaraq böyük vahiməyə düşdü.
• 1974 — “Asfaltda qovğa” (Rumble in the Jungle) Boks tarixinin ən məşhur qarşılaşmalarından birində Məhəmməd Əli Kinşasada (Zair) Corc Formanı nakaut edərək yenidən ağır çəkidə dünya çempionu titulu qazandı.