Ötən əsrlərdən günümüzə qədər 14 sentyabr tarixi elmdən siyasətə, incəsənətdən kosmosun fəthinə qədər bəşəriyyətin taleyini dəyişən bir çox ilklərə səhnə olub.

Teatrımızın “Dönüş”ündən Eynşteynin nəzəriyyəsinin sübutuna, imperiyaların süqutundan Ayın ilk fəthinə qədər tarixin axınını dəyişən ən maraqlı və önəmli kəşfləri bir arada təqdim edirik.

Azərbaycan tarixi

• 1932 — Cəfər Cabbarlının “Dönüş” pyesinin preyerası: Azərbaycan dramaturqiyasının görkəmli nümayəndəsi Cəfər Cabbarlının teatr mühitində böyük əks-səda doğuran və teatr xadimlərinin həyatından bəhs edən bu əsəri ilk dəfə Akademik Milli Dram Teatrında səhnəyə qoyuldu.

Dünya tarixi

• 1752 — Böyük Britaniyada Qriqorian təqviminə keçid: Britaniya və onun koloniyalarında Yuli təqvimindən Qriqorian təqviminə rəsmi keçid baş tutdu. Təqvimi uyğunlaşdırmaq üçün 2 sentyabrdan sonra birbaşa 14 sentyabr elan edildi.
• 1812 — Napoleonun Moskvaya daxil olması: Rusiya yürüşü zamanı Napoleon Bonapartın rəhbərlik etdiyi Fransa ordusu Müqəddəs İttifaq qüvvələrinə qarşı gərgin döyüşlərdən sonra boşaldılmış və yandırılmağa başlanmış Moskva şəhərinə girdi.
• 1901 — Teodor Ruzveltin ABŞ Prezidenti olması: Prezident Uilyam Mak-Kinlinin sui-qəsd nəticəsində vəfat etməsindən sonra vitse-prezident Teodor Ruzvelt 42 yaşında ABŞ-ın 26-cı prezidenti kimi and içdi və ölkə tarixinin ən gənc prezidenti oldu.
• 1960 — OPEC-in təsis olunması: Bağdadda keçirilən konfransda Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatının (OPEC) esası qoyuldu. Təşkilatın ilk təsisçi üzvləri İran, İraq, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistanı və Venesuela oldu.

Elm, kosmos və kəşflər

• 1868 — İlk qolf arabasının patenti: Amerikalı ixtiraçı Con Badd tərəfindən idman dünyasında texniki innovasiya sayılan qolf arabasının ilk patenti alındı.
• 1959 — “Luna-2” kosmik aparatının Ayla toqquşması: SSRİ-nin “Luna-2” avtomatik planetlərarası stansiyası Ayın səthinə çatan ilk insan düzəltmə obyekt oldu və elmi kosmonavtika tarixində yeni bir dövr açdı.
• 2015 — Qravitasiya dalğalarının ilk dəfə qeydə alınması: LIGO rəsədxanası Albert Eynşteynin Nisbilik Nəzəriyyəsində irəli sürdüyü qravitasiya dalğalarını (ikili qara dəliyin birləşməsindən yaranan) bəşəriyyət tarixində ilk dəfə fiziki olaraq aşkar etdi.