30 İyul — bəşəriyyətin həm Yerdə, həm də kosmosda cığır açdığı ən zəngin tarixlərdən biridir.

762-ci ildə İslam dünyasının elm mərkəzinə çevriləcək Bağdadın təməlinin qoyulmasından, 1930-cu ildə tarixin ilk Futbol üzrə Dünya Çempionatının yekunlaşmasına; 1971-ci ildə Ay səthində ilk nəqliyyat vasitəsinin sürülməsindən, 2020-ci ildə Marsa yola düşən “Perseverance” missiyasına qədər bir çox mühüm hadisə məhz bu günə təsadüf edir. Azərbaycan və dünya tarixinin yaddaşına həkk olunmuş 30 iyulun en maraqlı dönüm nöqtələrini təqdim edirik.

Azərbaycan tarixi

• 1900 — Bakıda “Təkamül” teatr qrupunun təsisi: Bakı teatr həvəskarları tərəfindən Azərbaycan teatr sənətinin inkişafında mühüm rol oynayan teatr truppalarından biri fəaliyyətə başladı.
• 1992 — Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlara inteqrasiyası: Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycan Respublikası Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (QDİƏT) rəsmi sənədləşmə proseslərində və regional iqtisadi platformalarda fəal mövqe tutmağa başladı.
• 2020 — Füzuli-Cəbrayıl istiqamətində tarixi önəmli hərbi-strateji hazırlıqlar: İkinci Qarabağ müharibəsindən öncəki gərginlik dövründə 30 iyul tarixində Azərbaycan və Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin birgə genişmiqyaslı hərbi təlimləri başlandı. Bu təlimlər regionda güclər nisbətinə ciddi təsir göstərdi.

Dünya tarixi

Siyasi və tarixi hadisələr

• 762 — Bağdad şəhərinin əsası qoyuldu: Abbasi xəlifəsi Əl-Mənsur tərəfindən xilafətin yeni paytaxtı olaraq “Mədinət əs-Salam” (Sülh şəhəri) adıyla Bağdadın əsası qoyuldu. Şəhər qısa müddətdə İslam Qızıl Əsrinin mərkəzinə çevrildi.
• 1619 — Şimali Amerikada ilk demokratik məclis: Virciniya ştatının Ceymstaun şəhərində Şimali Amerikanın ilk seçkili qanunverici orqanı olan “Burgesses Məclisi” toplandı.
• 1930 — İlk Dünya Futbol Çempionatı: Uruqvayda keçirilən ilk FİFA Dünya Çempionatının finalında ev sahibi Uruqvay Argentina millisini 4:2 hesabı ilə məğlub edərək tarixin ilk dünya çempionu oldu.

Elmi kəşflər və kosmos

• 1971 — “Apollo 15” Ayın səthinə endi: NASA-nın kosmik gəmisi Ay səthinə uğurlu eniş etdi. Bu missiyada ilk dəfə olaraq Ayda hərəkət etmək üçün xüsusi nəqliyyat vasitəsindən (Lunar Roving Vehicle) istifadə olundu.
• 2020 — “Perseverance” (Əzmkarlıq) Marsa yola düşdü: NASA-nın Marsda qədim həyat izlərini axtarmaq və süxur nümunələri toplamaq üçün hazırladığı rover planetlərimiz arası səyahətinə 30 iyulda start verdi.

Bağdadın əsasının qoyulması – 762-ci il

Abbasi xəlifəsi Əl-Mənsur tərəfindən şəhərin təməli qoyuldu və Yaxın Şərqin əsas elm-mədəniyyət mərkəzinə çevrildi.

İlk Dünya Futbol Çempionatı – 1930-cu il

Uruqvay millisi Argentinanı məğlub edərək tarixdə ilk FİFA Dünya Kubokunun sahibi oldu.

Apollo 15 Ayda – 1971-ci il

İnsanlıq tarixində ilk dəfə Ay səthində xüsusi nəqliyyat vasitəsilə sürüş keçirildi.

Mars 2020 Missiyası – 2020-ci il

“Perseverance” roveri Qırmızı Planetə doğru tarixi uçuşuna başladı.