Peyklər, serverlər, süni intellekt və robotlardan ibarət texnologiya ekosistemi

Gemini Robotics 2.5, Linux-un 948 boşluğu və Bakının irəliləyişi – Həftənin texno-icmalı

Son bir həftə ərzində yerli startap ekosistemində və qlobal texnologiya nəhənglərinin laboratoriyalarında sürətli inkişaf və mühüm yeniliklər qeydə alınıb.

Azərbaycanın beynəlxalq texnologiya sərgilərindəki təmsilçiliyindən tutmuş Google-un humanoid robotlar üçün yeni əməliyyat sisteminə, OpenAI-ın Linux nüvəsində aşkarladığı minə yaxın boşluqdan kvant texnologiyalarındakı inqilabi addımlara qədər İT dünyasının ən qaynar xəbərlərini bir araya topladıq.

Azərbaycanın texnoloji yenilikləri

  • “Web Summit 2026″da Azərbaycan pavilyonu və startapları (9–12 noyabr): Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən dünyanın ən nüfuzlu texnologiya tədbirlərindən biri — “Web Summit 2026″da İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyinin (İRİA) dəstəyi ilə Azərbaycanın startap və texnoloji potensialı geniş şəkildə nümayiş etdirilib.
  • “INMerge 2026” İnnovasiya Sammitinə rekord sayda müraciət (12 noyabr): PAŞA Holdinqin təşkilatçılığı ilə 30 noyabr – 1 dekabr tarixlərində Bakıda baş tutacaq regionun ən böyük innovasiya platformasına 94 ölkədən 1300-dən çox startap müraciətinin daxil olduğu açıqlanıb. Bu, Azərbaycanın regional innovasiya mərkəzi kimi mövqeyini gücləndirən əsas göstəricilərdən biri kimi dəyərləndirilib.
  • Dövlət idarəçiliyində süni intellektin tətbiqi və II Süni İntellekt Zirvəsi (10–12 noyabr): İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyinin və Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin rəsmiləri dövlət idarəçiliyində süni intellekt texnologiyalarından istifadə imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində yeni planları açıqlayıblar. Paralel olaraq, 13 noyabrda Bakıda keçiriləcək II Süni İntellekt Zirvəsinə hazırlıqlar və süni intellektin əmək bazarında yeni peşələr yaratması mövzusu yerli İT ictimaiyyətinin əsas müzakirə predmeti olub.
  • Süni intellekt əsaslı kiberhücumlarla bağlı rəsmi xəbərdarlıq (12 noyabr): Rəqəmsal inkişaf və kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssislər süni intellektin geniş yayılmasının kiberhücumları daha sürətli, asan və effektiv etdiyini vurğulayaraq, rəqəmsal infrastrukturun müdafiə mexanizmlərinin gücləndirilməsinin vacibliyini gündəmə gətiriblər.

Qlobal texnoloji yeniliklər

  • Google-dan zavod robotları üçün “Gemini Robotics 2.5” (10 noyabr): Google sənaye müəssisələrində çalışan humanoid (insanabənzər) robotlar üçün xüsusi olaraq hazırlanmış Gemini Robotics 2.5 modelini təqdim edib. Yeni sistem robotlara mürəkkəb fiziki tapşırıqları daha dəqiq qavramaq və istehsalat xətlərində müstəqil qərar vermək imkanı yaradır.
  • OpenAI-ın kibertəhlükəsizlik modeli Linux nüvəsində 948 boşluq aşkarladı (11 noyabr): OpenAI tərəfindən hazırlanan xüsusi kibertəhlükəsizlik süni intellekt modeli Linux əməliyyat sisteminin nüvəsində (kernel) indiyədək məlum olmayan 948 təhlükəsizlik boşluğu (exploit) müəyyən edib. Bu nəticə süni intellektin qlobal rəqəmsal təhlükəsizlik auditində inqilabi rolunu bir daha təsdiqləyib.
  • Elektronikanı 100 min dəfə sürətləndirə biləcək kvant kəşfi (7 noyabr): Alimlər elektronların məkan və zamanda izlənməsi ilə bağlı yeni kvant həddini kəşf ediblər. Bu elmi nailiyyət gələcəkdə indiki prosessorlardan 100 000 dəfə daha sürətli işləyən elektronika və hesablama sistemlərinin yaradılmasına yol açır.
  • Nyu-Yorkda yeni qabaqcıl Süni İntellekt Mərkəzi (11 noyabr) və “WorldParticle” modeli (9 noyabr): SUNY Binqhemton Universitetində yeni “Frontier AI” tədqiqat mərkəzi istifadəyə verilib. Eyni zamanda, tədqiqatçılar qumun sürüşməsindən tutmuş zülalların qatlanmasına qədər müxtəlif maddələrin fiziki davranışını simulyasiya edə bilən WorldParticle süni intellekt modelini təqdim ediblər.
  • Peyk əsaslı IoT (Əşyaların İnterneti) şəbəkəsinin işə salınması (10 noyabr): “Vodafone IoT” və “Skylo” şirkətləri dünyanın ucqar nöqtələrində belə kəsintisiz əlaqəni təmin edən peyk əsaslı qlobal IoT bağlantı xidmətini rəsmi olaraq istifadəyə veriblər.
  • Çində “Apple Intelligence”in rəsmi istifadəyə verilməsi və milli AI modelləri (5 noyabr): Apple şirkəti Çində “Alibaba”nın Qwen modeli ilə inteqrasiya olunmuş “Apple Intelligence” sistemini rəsmi olaraq aktivləşdirib. Paralel olaraq, Hindistan “IndiaAI” missiyası çərçivəsində xarici texnologiyalardan asılılığı azaltmaq üçün öz yerli EKA-1 və Dhīr süni intellekt modellərini təqdim edib.

Discover more from TIME

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Bir cavab yazın