Bu günlər Azərbaycan və dünya gündəmində yüksək səviyyəli siyasi zirvələr, təhlükəsizlik gərginliyi və böyük səs-küy doğuran xəbərlərlə müşayiət olunub.

Eyni zamanda, bu siyasi-informasiya axınının kölgəsində qalan mühüm elmi kəşflər və regional qərarlar da baş verib.

Azərbaycan və dünya gündəmi

• Prezident İlham Əliyevin Türkiyəyə səfəri və COP31 Liderlər Sammiti (10–11 noyabr): Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 31-ci sessiyasının (COP31) Liderlər Sammitində iştirak etmək üçün Türkiyənin Antalya şəhərinə səfər ediblər. Sammitdə dünya liderlərinin iqlim maliyyəsi müzakirələri və Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın COP31 çərçivəsində Azərbaycan pavilyonundakı görüşləri yerli medianın əsas mövzusu olub.
• 9 Noyabr – Dövlət Bayrağı Günü və hərbi yürüşlər (9 noyabr): Zəfər Gününün ardınca ölkə miqyasında Dövlət Bayrağı Günü qeyd olunub. Bakı, Sumqayıt, Gəncə və Naxçıvanın mərkəzi küçələrində hərbi orkestrlərin müşayiəti ilə keçirilən təntənəli hərbi yürüşlər, eləcə də Avropa İttifaqı və digər beynəlxalq qurumların təbrikləri gündəmin ilk sıralarında yer alıb.
• Əbu-Dabidə Rusiya–ABŞ–Ukrayna üçtərəfli danışıqları və cəbhə xəbərləri (10–11 noyabr): Rusiya, ABŞ və Ukrayna nümayəndə heyətləri arasında Əbu-Dabidə keçirilən üçtərəfli danışıqlar dünya mediasının əsas diqqət mərkəzində olub. Paralel olaraq, 11 noyabrda Rusiyanın Kiyevdəki sənaye müəssisələrinə zərbələr endirməsi və Ukrayna üzərində “Starshield” peyk rabitə sisteminin iş sürəti ilə bağlı açıqlamalar geniş müzakirə edilib.
• Yaxın Şərq və ABŞ gündəmi (9–11 noyabr): ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) İrana qarşı əməliyyatların bərpası ehtimalı ilə bağlı xəbərlər, Donald Trampın Stiven Milleri Ağ Evin aparat rəhbəri təyin etməsi və Nyu-Yorkda insan tələfatı ilə nəticələnən bina çökməsi beynəlxalq informasiya məkanını zəbt edib.
• Texnologiya dünyasında qalmaqal (11 noyabr): Çip nəhəngi “Nvidia”nın İdarə Heyətinin şirkət rəhbəri Censen Huanqı şəxsi həyatı ilə bağlı yayılan hesabatlardan sonra vəzifədən uzaqlaşdırmağa hazırlaşdığı barədə iddialar qlobal texnologiya və maliyyə bazarlarında böyük səs-küy yaradıb.

Kölgədə qalan hadisələr

• CERN-də 40 illik axtarışın sonu – 10 milyardda bir baş verən parçacıq parçalanması (9 noyabr): Avropa Nüvə Tədqiqatları Təşkilatının (CERN) alimləri 40 ildən artıq davam edən tədqiqatlardan sonra ilk dəfə B^0 mezonunun iki müona (B_d \to \mu^+\mu^-) parçalanmasına dair güclü sübutlar əldə ediblər. Təxminən 10 milyard hadisədən yalnız birində baş verən bu nadir proses Standart Modeldən kənar yeni fizika qanunlarının və gizli zərrəciklərin kəşfi üçün mühüm açar hesab olunur.
• İşığın eyni anda həm bərk, həm də maye kimi davranması (10 noyabr): Kvant fizikası sahəsində aparılan yeni eksperiment nəticəsində alimlər işığı (“supersolid” – super bərk maddə halında) eyni zamanda həm bərk kristal quruluşa, həm də sürtünməsiz maye axıcılığına malik vəziyyətə gətirməyə nail olublar. Bu nailiyyət kvant kompüterlərinin və fotonik texnologiyaların inkişafında yeni mərhələ açır.
• Cənubi Qafqazda geosiyasi dəyişikliklər: TRIPP layihəsi və KTMT qərarı (11 noyabr): Böyük sammit xəbərlərinin fonunda Ermənistan prezidentinin regionda nəqliyyat kommunikasiyaları ilə bağlı TRIPP layihəsinə dair qanunu imzalaması, eyni zamanda Ermənistanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında (KTMT) səsvermə hüququndan məhrum edilməsi regionun təhlükəsizlik arxitekturası baxımından mühüm hadisə kimi qeydə alınıb.
• İrəvandakı tarixi Göy məscid ətrafında etiraz (11 noyabr): Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) İrəvanda yerləşən tarixi Azərbaycan abidəsi — Göy məsciddə İslam dini ənənələrinə və məscidin statusuna zidd tədbirin keçirilməsini vandalizm aktı kimi qiymətləndirərək beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət ünvanlayıb.
• Dəniz suyunda saatlar ərzində həll olan bio-plastik və 3D buynuz qişa implantı (9 noyabr): Elmi nəşrlərdə Yaponiya alimlərinin dəniz suyunda mikroplastik buraxmadan bir neçə saat ərzində tam parçalanan selüloza əsaslı yeni plastik material hazırlaması və tibb tarixində ilk dəfə 3D-bioprint üsulu ilə çap edilmiş insan gözünün buynuz qişası implantının pasiyentə uğurla köçürülməsi diqqətdən kənarda qalan mühüm yeniliklər sırasında yer alıb.