15 sentyabr tarixi həm Azərbaycan dövlətçilik salnaməsində, həm də dünya elm və texnologiya meydanında çığır açan “ilk”lərlə zəngindir.

Bakının azad olunmasından tutmuş Google domeninin qeydiyyatına, ilk tank hücumundan təkamül nəzəriyyəsinin təməlinin qoyulmasına qədər bəşəriyyətin gedişatını dəyişən ən mühüm tarixi hadisələri təqdim edirik.

Azərbaycan tarixi

• Bakının azad edilməsi və ilk hərbi parad (1918): Nuru paşanın rəhbərlik etdiyi Qafqaz İslam Ordusu və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hərbi hissələri Bakını bolşevik-daşnak işğalından azad etdi. Bu, Bakının müstəqil Azərbaycanın paytaxtı kimi faktiki status almasında ilk və ən böyük dönüş nöqtəsi oldu.
• “Azərbaycan” qəzetinin ilk nəşri (1918): Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəsmi dövlət mətbu orqanı olan “Azərbaycan” qəzeti ilk dəfə məhz bu gün işıq yüzü gördü.
• Azərbaycanda ilk “Bilik Günü” qərarı (2004): Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə 15 sentyabr ölkədə ilk dəfə rəsmi olaraq “Bilik Günü” kimi elan edildi.

Dünya tarixi

• Dünyanın ilk Buxarlı Şəhərlərarası Dəmir Yolu Xətti (1830): Böyük Britaniyada “Liverpul-Mançester” dəmir yolu xətti istifadəyə verildi. Bu, tarixdə tamamilə buxar mühərrikləri ilə işləyən və cədvəllə sərnişin daşıyan ilk dəmir yolu idi.
• Təbiət elmlərində inqilabın başlanğıcı (1835): Çarlz Darvin “Biql” gəmisində Qalapagos adalarına ilk dəfə addım atdı. Məhz bu adadakı müşahidələr onun təkamül nəzəriyyəsinin əsasını qoydu.
• Hərb tarixində tankların ilk tətbiqi (1916): Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Somma döyüşündə böyük britaniyalılar tarixdə ilk dəfə olaraq zirehli tankları (Mark I) döyüşə daxil etdilər.
• Qlobal internet tarixində dönüş – “Google.com” (1997): Larri Peyc və Sergey Brin “Google.com” domen adını rəsmi olaraq ilk dəfə qeydiyyatdan keçirdilər.