Diplomatik münasibətlərdən kosmik kəşflərə, ilk şahmat turnirindən musiqi hit-paradlarına qədər…

Avqustun 4-ü həm Azərbaycanın müasir tarixində, həm də dünya sivilizasiyasında bir çox unikal “ilklər”in təməlinin qoyulduğu xüsusi tarixdir. Bu gün baş verən ən mühüm tarixi hadisələri və elmi yenilikləri təqdim edirik.

Azərbaycan tarixi

• ^{Azərbaycan–Portuqaliya diplomatik əlaqələrinin qurulması (1992): Müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Azərbaycan Respublikası ilə Portuqaliya Respublikası arasında ilk dəfə rəsmi diplomatik əlaqələr bu gün qurulmuşdur.}
• Məmmədrza Şeyxzamanovun doğum günü (1915): ^{Azərbaycan teatr və kino sənətinin böyük simalarından biri, Xalq artisti Məmmədrza Şeyxzamanov bu gün dünyaya gəlmişdir.}

Dünya tarixi

• Fransa inqilabı – feodal imtiyazların ləğvi (1789): ^{Fransa Müəssislər Məclisi tarixdə ilk dəfə olaraq feodalizmin və zadəgan imtiyazlarının tamamilə ləğv edilməsi haqqında tarixi qərar qəbul etdi. Bu, müasir insan hüquqları konsepsiyasının əsasını qoydu.}
• ABŞ sahil mühafizəsinin əsasının qoyulması (1790): ^{ABŞ-da sonradan “Sahil Mühafizəsi”nin (US Coast Guard) təməlini təşkil edəcək ilk dəniz patrulu xidməti (Revenue Cutter Service) təsis edildi.}
• “The Saturday Evening Post” jurnalının ilk nəşri (1821): ABŞ-da ən uzunömürlü və məşhur həftəlik jurnallardan biri olan The Saturday Evening Post ^{ilk dəfə işıq yüzü gördü.}
• Kompüterdə ilk şahmat yarışı (1970): ^{ABŞ-da tarixdə ilk dəfə olaraq yalnız kompüter proqramlarının bir-biri ilə mübarizə apardığı şahmat turniri (US Computer Chess Championship) keçirildi.}
• ^{Kompüter şəbəkələri və radio yayımlarında ilklər:}
  • 1921: Tarixdə ilk dəfə olaraq tennis matçının canlı radio yayımı həyata keçirildi.
  • 1958: Billboard jurnalı bu gün ilk dəfə özünün məşhur “Hot 100” musiqi hit-paradını təqdim etdi.
• İlk transatlantik helikopter uçuşu (1952): ^{ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus iki helikopter tarixdə ilk dəfə Atlantik okeanını fasiləsiz dayanacaqlarla keçərək (51 saat 55 dəqiqəyə) Almaniyaya eniş etdi.}
• “Ariane 3” raketinin ilk uçuşu (1984): Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) ilk dəfə “Ariane 3” daşıyıcı raketini orbitə uğurla buraxdı.
• Burkina-Faso adının ilk dəfə qəbul edilməsi (1984): ^{Afrika dövləti olan Yuxarı Volta Prezident Tomas Sankaranın rəhbərliyi altında ilk dəfə adını dəyişərək “Burkina-Faso” (“Ləyaqətli insanların ölkəsi”) adlandırıldı.}