Son günlər əmək bazarı, sosial təminat və səhiyyə sektorunda həm yerli, həm də beynəlxalq miqyasda mühüm addımlarla yadda qalıb.

Azərbaycanda özəl sektorun payının artması, orta aylıq əməkhaqqının yüksəlməsi və səhiyyənin rəqəmsallaşdırılması ilə yanaşı, Avropa İttifaqında qüvvəyə minən yeni sosial təminat reqlamentləri sahənin gələcəyini şəkilləndirən ana mövzulara çevrilib.

Azərbaycanın sosial yenilikləri

• Əmək bazarında özəl sektorun payı artır: Son statistik təhlillərə əsasən, ölkədə muzdla çalışanların sayı 1,77 milyon nəfəri ötüb və özəl sektorda çalışanların payı dövlət sektorunu üstələməkdə davam edir. Yanvar-sentyabr göstəricilərinə görə, orta aylıq nominal əməkhaqqı 1 176 manata yaxınlaşaraq sabit artım dinamikası nümayiş etdirir.
• Səhiyyə idarəçiliyi və icbari tibbi sığortanın genişlənməsi: Səhiyyə sisteminin rəqəmsallaşdırılması, elektron resept və vahid tibbi məlumat bazasının inteqrasiyası istiqamətində növbəti mərhələyə start verilib. 2026-cı ilin sosial paket çərçivəsində müəyyən həssas qrupların və xüsusi kateqoriyalı şəxslərin tibbi xidmətlərlə təminatının dairəsi genişləndirilir.
• Əmək bazarının tələblərinə uyğun təhsil və kadr islahatları: Noyabrın 2-dən etibarən UNEC-də əməkdaşların və müəllim heyətinin peşəkar inkişafı üçün genişmiqyaslı təlim proqramına start verilib. Paralel olaraq, Milli Məclisdə kolleclərin əmək bazarının tələblərinə uyğun olaraq ali təhsil müəssisələrinin tərkibinə daxil edilməsi və ixtisaslaşdırılması məsələsi müzakirəyə çıxarılıb.

Dünya üzrə sosial trendlər

• Avropa İttifaqında sosial təminat qaydaları qüvvəyə mindi (1 noyabr 2026): Noyabrın 1-dən etibarən Avropa İttifaqında Avropa Parlamenti və Şurasının sosial təminat sistemlərinin koordinasiyasına dair yeni reqlamenti (Regulation 2026/2359) rəsmən qüvvəyə minib. Bu qərar başqa Aİ ölkəsində çalışan işçilərin (sərhədlərarası işçilər, ezamiyyətə göndərilənlər) işsizlik müavinətləri, A1 sertifikatlaşdırılması və sosial sığorta haqqlarının daha rahat tanınmasını nəzərdə tutur.
• Sərhədlərarası əmək müfəttişliyi təşəbbüsü: Aİ Komissiyası Avropa Əmək Qurumuna (ELA) üzv ölkələrdə sərhədlərarası əmək müfəttişlikləri keçirmək səlahiyyətinin verilməsi və xaricdə qazanılan peşə ixtisaslarının tanınmasının sürətləndirilməsi mexanizmini təklif edib.
• ABŞ-da sosial sığorta müavinətlərinin noyabr qrafiki və 2027 indeksasiyası: ABŞ Sosial Təminat Administrasiyası (SSA) noyabr ayı üzrə təqaüd və əlillik ödənişlərinin qrafikini açıqlayıb. Eyni zamanda, inflyasiya nəzərə alınaraq 2027-ci ilin yanvarından 76 milyon benefisiarın aylıq ödənişlərinin 3.6% artırılacağı (COLA) diqqət mərkəzindədir.