Dünyanın ilk radio yayımı, interneti iflic edən ilk virus və kosmosda fasiləsiz insan həyatının başlanğıcı…

Noyabrın 2-də Azərbaycan və dünya tarixində ilk dəfə yaşanmış ən diqqətçəkən hadisələri təqdim edirik.

Azərbaycan tarixi

• 1923 — Elmin təşkilatlanmasında ilk böyük addım: Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö (Araşdırma) Cəmiyyəti təsis edilib. Bu cəmiyyət respublikanın baş elmi müəssisəsi olmaqla yanaşı, sonralar Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) təməlini qoyacaq elmi strukturların ilk rəsmi rüşeymi hesab olunur.
• 1994 — Füzuli irsinin qardaş ölkədə ilk genişmiqyaslı yubileyi: Türkiyənin Ankara şəhərində dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin 500 illik yubileyinə həsr olunmuş ilk böyük beynəlxalq tədbir keçirilib.

Dünya tarixi

• 1920 — Dünyada ilk kommersiya radio yayımı (ABŞ): Pensilvaniya ştatının Pitsburq şəhərində yerləşən KDKA radio stansiyası dünyada ilk dəfə rəsmi və müntəzəm radio yayımına başladı. Stansiyanın təqdim etdiyi ilk canlı proqram ABŞ-dakı prezident seçkilərinin nəticələri idi.
• 1936 — Dünyada ilk yüksək dəqiqlikli (HD) televiziya yayımı (Böyük Britaniya): BBC Londonda ilk müntəzəm televiziya xidmətini başlattı. Həmin dövr üçün 240 xətt təsvir dəqiqliyi “yüksək dəqiqlikli” (HD) televiziya yayımlarının başlanğıcı sayılırdı.
• 1988 — İnternet tarixində ilk genişmiqyaslı kiberhücum (Morris Qurdu): Kornell Universitetinin tələbəsi Robert Morris İnternet şəbəkəsinin miqyasını ölçmək məqsədilə tarixə “Morris Worm” kimi düşən ilk kompyuter qurdunu buraxdı. Bu proqram internetə qoşulmuş minlərlə kompyuteri sıradan çıxararaq dünyada ilk böyük kibertəhlükəsizlik krizisinə səbəb oldu.
• 2000 — Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya (BKS) ilk daimi heyətin gəlişi: Amerikalı astronavt Uilyam Şeferd və rus kosmonavtları Yuri Qidzenko ilə Sergey Krikalyov BKS-ə qədəm qoydular. Həmin gündən etibarən insan oğlu kosmosda fasiləsiz olaraq yaşamağa və çalışmağa başladı.
• 1947 — Dünyanın ən böyük taxta təyyarəsinin ilk və yeganə uçuşu: Amerikalı ixtiraçı Hovard Hyuz tərəfindən inşa edilən və nəhəng ölçülərinə görə “Spruce Goose” adlandırılan Hughes H-4 Hercules hidroplanı ilk və sonuncu dəfə havaya qalxdı (təxminən 1 mil məsafə uçdu).