Süni intellekt yarışında 250 milyard dollarlıq tarixi zəmanət hamiləliyi, Apple təhlükəsizlik sistemlərini Sİ-yə həvalə etməsi və KIZILELMA-dan növbəti hərbi-texnoloji uğur… Son günlər qlobal texnologiya sektorunda gələcəyin xəritəsini çəkən vacib hadisələrlə yadda qaldı. Eyni zamanda, Azərbaycanda da rəqəmsallaşma və süni intellekt əsaslı layihələr yeni mərhələyə qədəm qoydu.

Son 5 günün diqqət mərkəzində olan ən vacib texnoloji xəbərlərini bir araya topladıq.

Qlobal texnoloji yeniliklər

Nvidia və OpenAI-dən tarixi superkompüter layihəsi

Süni intellekt (Sİ) sənayesində indiyə qədər görülməmiş miqyasda maliyyəşmə xəbəri daxil oldu. Nvidia, OpenAI şirkətinin Ohayo ştatında SoftBank tərəfindən inşa edilən 10 giqavatlıq nəhəng data mərkəzini icarəyə götürə bilməsi üçün təxminən 250 milyard dollarlıq maliyyə zəmanəti vermək üçün danışıqlar aparır. Ümumi dəyəri 500 milyard dollara çatan bu mərkəz, Sİ infrastrukturunun inkişafında yeni mərhələ sayılır.

Apple əməliyyat sistemlərində massiv təhlükəsizlik yenilənməsi

Apple şirkəti iOS, macOS və watchOS üçün kütləvi proqram təminatı yenilənmələrini yayımladı. Bu yenilənmənin ən maraqlı tərəfi tapılan boşluqların rekord sayda olması (iOS-da 87, macOS-da 155 boşluq) və onların insan tədqiqatçıları tərəfindən deyil, Anthropic (Claude), OpenAI (Codex Security) və NVIDIA-nın Sİ alətləri tərəfindən aşkar edilməsidir. Bu, kibertəhlükəsizlikdə Sİ erasının faktiki olaraq başladığını göstərir.

Amazon Leo kosmik internet şəbəkəsini genişləndirir

Amazon peyk interneti layihəsi çərçivəsində 5,105 yeni aşağı orbit peykinin buraxılması üçün FCC-yə (ABŞ Federal Rabitə Komissiyası) rəsmi müraciət etdi. Şirkət birbaşa mobil cihazlarla rabitə quran kosmik şəbəkə yaratmağı hədəfləyir.

Bayraktar KIZILELMA-dan tarixi sınaq

Türkiyənin pilotsuz döyüş təyyarəsi olan Bayraktar KIZILELMA ilk dəfə balistik raket inteqrasiyalı uçuş sınağını uğurla həyata keçirdi. Bu, PUA texnologiyaları sahəsində vacib mühəndislik nailiyyətlərindən biridir.

Azərbaycanın texnoloji yenilikləri

• Süni İntellektlə idarə olunan xəbər və rəqəmsallaşma: Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi (RİNN) süni intellekt əsaslı aparıcı “NaRİNN” vasitəsilə ölkədəki son texnoloji uğurların icmalını təqdim edib. Bunlara “EPAM Azərbaycan” mərkəzinin fəaliyyətə başlaması və ölkə daxilində “Onlayn Azərbaycan” genişzolaqlı internet layihəsinin genişlənməsi daxildir.
• Ağıllı şəhər və nəqliyyat həlləri: Bakıda və regionlarda rəqəmsal nəqliyyat infrastrukturunun və intellektual idarəetmə sistemlərinin tətbiqi sürətləndirilib.