Tarixin yaddaşında 26 oktyabr – həm Azərbaycanın milli istiqlal mübarizəsində, həm də bəşəriyyətin elm, hüquq və hərbi strategiya salnaməsində saysız-hesabsız “ilk”lərin, əlamətdar hadisələrin və taleyüklü qərarların qeydə alındığı unikal bir gündür.

Azərbaycan tarixi

• 1917 — Müsavat Partiyasının I Qurultayı: Bakıda məşhur “İsmailiyyə” binasında Müsavat Partiyasının tarixdə ilk qurultayı işə başladı. Bu qurultay Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasına gedən yolda ilk ideoloji və siyasi təməllərdən biri hesab olunur.
• 1982 — Hüseyn Cavidin nəşinin Vətənə qaytarılması: Azərbaycan KP MK-nın Birinci katibi Heydər Əliyevin xüsusi təşəbbüsü ilə Böyük repressiya qurbanı, görkəmli şair-dramaturq Hüseyn Cavidin nəşinin qalıqları uzaq Sibirdən (Magadan vilayətindən) ilk dəfə Azərbaycana — Naxçıvana gətirildi.
• 2020 — Zəngilan və Qubadlı kəndlərinin azad edilməsi: II Qarabağ Müharibəsi zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Zəngilan və Qubadlı rayonlarının bir sıra strateji kəndlərini düşmən işğalından azad edərək dövlət sərhədlərimizin bərpası istiqamətində mühüm addım atdı.

Dünya tarixi

• 1597 — Myeonqnyanq Dəniz Döyüşü: Koreya admiralı Yi Sun-sin tarixdə ilk dəfə cəmi 13 gəmi ilə Yaponiyanın 300-dən çox gəmidən ibarət böyük donanmasını darmadağın edərək dənizçilik tarixinin en möcüzəvi qələbələrindən birinə imza atdı.
• 1863 — Beynəlxalq Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin əsasının qoyulması: Cenevrədə keçirilən beynəlxalq konfransda humanitar yardım sahəsində dünyada ilk və en böyük təşkilat olan Beynəlxalq Qırmızı Xaç Cəmiyyəti (ICRC) təsis edildi.
• 1881 — “OK Corral” atışması (Vəhşi Qərb): Arizona ştatının Tombstoun şəhərində ABŞ tarixinin ən məşhur və əfsanəvi Vəhşi Qərb atışması baş verdi. 30 saniyə sürən bu hadisə sonradan onlarca Hollivud filminin mövzusuna çevrildi.
• 1977 — Çiçək xəstəliyinin son təbii halı: Somalida tarixdə sonuncu dəfə təbii yolla yoluxmuş Çiçək (Smallpox) xəstəliyi qeydə alındı. Bu hadisədən sonra ÜST tibb tarixində ilk dəfə bir virusun bəşəriyyətdən tamamilə silindiyini elan etdi.
• 2012 — Windows 8 əməliyyat sisteminin buraxılması: “Microsoft” şirkəti həm sensor ekranlar, həm də fərdi kompyuterlər üçün nəzərdə tutulmuş Windows 8 sistemini ilk dəfə rəsmi olaraq ictimaiyyətə təqdim etdi.

Bu tarixdə doğum günu olan məşhur şəxsiyyətlər

• 1916 — Fransua Mitteran (Fransanın 21-ci Prezidenti)
• 1926 — Qurban Abbasov (Azərbaycanın əfsanəvi neftçisi, “Neft Daşları”nın banilərindən biri)
• 1947 — Hillari Klinton (ABŞ-ın keçmiş Birinci Xanımı və Dövlət Katibi)