Son iki gün ərzində həm Azərbaycanın yerli maliyyə sektorunda, həm də qlobal bazarlarda və birjalarda mühüm qərarlar və hərəkətlilik müşahidə olunub.

Azərbaycanın maliyyə sektoru

Dövlət büdcəsinin icrası və iki milyardlıq Profisit (artıqlıq)

İyulun 7-də rəsmi olaraq təsdiqlənən hesabatlara əsasən, Azərbaycanın dövlət büdcəsində 2 milyard 404 milyon manat həcmində artıqlıq (profisit) yaranıb. Büdcə gəlirlərinin proqnozları üstələməsi dövlət maliyyəsinin dayanıqlılığını növbəti rüb üçün də gücləndirib.

Vençur kapitalı və kraudfandinq sahəsində sərt cərimələr və güzəştlər

Maliyyə bazarlarının tənzimlənməsi istiqamətində qanunvericiliyə mühüm dəyişikliklər edilib:

• Vençur fondları: Vençur kapitalı fondlarının fəaliyyətinə dair yeni tələblər müəyyən edilib və onlara xüsusi vergi güzəştləri tətbiq olunacaq.
• Kraudfandinq tənzimlənməsi: Alternativ maliyyələşmə platforması olan kraudfandinq qaydalarının pozulmasına görə ciddi cərimələr təsdiqlənib.
• Cərimələr: Xaricə pul köçürmələri zamanı tələb olunan təsdiqedici sənədləri vaxtında təqdim etməyən şəxslər və qurumlar üçün yeni cərimə mexanizmləri işə düşüb.

Bank sektorunda 29%-lik sıçrayış və faiz gəlirləri

Azərbaycan bank sektorunun son hesabatları manata olan etimadın artması ilə depozit portfelində və xüsusilə bankların faiz gəlirlərində 29%-ə yaxın ciddi sıçrayış qeydə alıb. Eyni zamanda, Asiya İnkişaf Bankı (ADB) və digər beynəlxalq qurumların regionda kiçik və orta sahibkarlığın (KOB) maliyyələşdirilməsi üçün yerli banklara yönəltdiyi yeni layihələr təsdiqlənib.

Bakı Fond Birjası (BFB) və məzənnə sabitliyi

Mərkəzi Bank dolların rəsmi məzənnəsini stabil olaraq 1.7000 AZN səviyyəsində saxlamağa davam edir. Birja tərəfində isə dövlət istiqrazlarına və korporativ borc alətlərinə olan yerli institutların marağı fonunda repo bazarı aktivliyini qoruyur. “Azeri Light” neftinin qiyməti isə birjalarda 73 dolların üzərinə yüksəlib.

Qlobal maliyyə sektoru

FATF-dan rəqəmsal maliyyədə yeni “dövlət-özəl” tərəfdaşlığı tələbi

Maliyyə Tədbirləri üzrə İş Qrupu (FATF) iyulun 8-də dərc etdiyi yeni hesabatda rəqəmsallaşmanın sürətlənməsi ilə artan fırıldaqçılıq, çirkli pulların yuyulması və terrorizmin maliyyələşdirilməsinə qarşı qlobal çağırış edib. Qurum, dövlət orqanları ilə banklar və virtual aktiv xidmət təminatçıları (kripto platformalar) arasında operativ məlumat mübadiləsinin (PPP) məcburi həddə çatdırılmasını tələb edir.

Mərkəzi Bankların faiz dərəcəsi dilemması

Yaxın Şərqdə geosiyasi gərginliyin (mühüm neft tankerlərinə hücumlar və boğazlardakı insidentlər) yenidən alovlanması qlobal enerji daşıyıcılarının qiymətinə təsir edib. Bu vəziyyət, başda ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED) və Avropa Mərkəzi Bankı (ECB) olmaqla, qlobal mərkəzi bankları inflyasiya təzyiqinə görə faiz dərəcələrini azaltmaq planlarına yenidən baxmağa məcbur edir.

ABŞ-Çın maliyyə savaşında yeni gərginlik

Qlobal maliyyə arxitekturasında Çinin təsirini azaltmaq məqsədilə ABŞ-da irəli sürülən yeni qanun layihələri (Çinin mühüm beynəlxalq bank və birja tənzimləyici qurumlarından kənarlaşdırılması chdləri) qlobal müxbir bankçılıq və ticarətin maliyyələşdirilməsi kanallarında risk mükafatlarını (risk premiums) artırıb. Bu gərginlik Asiya birjalarında bəzi indekslərin dalğalanmasına səbəb olub.

Texnologiya və birja nəhənglərindən Güclü Sinyallar

Qlobal fond birjalarında (xüsusilə NYSE və NASDAQ) “Samsung” kimi texnologiya nəhənglərinin yarımkeçirici və süni intellekt çipləri üzrə rekord mənfəət proqnozları açıqlaması texnologiya səhmlərinə birjalarda yeni nəfəs verib, qiymət artımlarını dəstəkləyib.

B həm yerli, həm də qlobal bazarlarda rəqəmsallaşma, ciddi tənzimləmələr və makroiqtisadi risklərin idarə olunması dövrünün aktiv şəkildə davam etdiyini göstərir.