19 avqust tarixi Azərbaycan və dünya elmi və mədəniyyəti üçün çığır açan hadisələrlə zəngindir.

Fotoqrafiya texnologiyasının bəşəriyyətə təqdim edilməsindən canlıların kosmosdan ilk uğurlu dönüşünə, Bakının ilk sərnişin avtobusundan “Azerspace-1” peykinin tarixi yayımına qədər — bu gün ilk dəfə baş verən ən önəmli hadisələri və kəşfləri təqdim edirik.

Azərbaycan tarixi

• Kosmosda ilk milli yayım (2013): Azərbaycanın ilk telekommunikasiya peyki olan “Azerspace-1” üzərindən bütün yerli televiziya və radio kanallarının yayımına rəsmi olaraq ilk dəfə tam keçid təmin edildi.
• Bakı şosese yolunda ilk avtobus xətti (1908): Bakı ilə Balaxanı neft mədənləri arasında sərnişin daşınması üçün tarixdə ilk dəfə mütəşəkkil omnibus (erkən avtobus) xətti fəaliyyətə başladı.
• İlk Milli Məclis nümayəndəliyi tərkibində diplomatik razılaşma (1919): Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Müttəfiq Qüvvələrin Ali Komissarlığı ilə Bakı neftinin ixracına dair ilk rəsmi müqavilə şərtləri razılaşdırıldı.

Dünya tarixi

• Tarixdə ilk fotoqrafiya patentinin elanı (1839): Fransız elmlər akademiyası Luqo Dager tərəfindən kəşf edilən və dünyanın ilk fəal fotoqrafiya texnologiyası sayılan Dagerrotipiyanı bəşəriyyətə pulsuz hədiyyə etdiyini açıqladı. Bu gün dünyada Beynəlxalq Fotoqrafiya Günı kimi qeyd olunur.
• Canlıların kosmosdan sağ qaytaran ilk uçuşu (1960): SSRİ tərəfindən kosmosa buraxılan “Sputnik-5” gəmisi göyərtəsindəki Belka və Strelka adlı itlər, 40 muşuk və bitkilərlə birgə Yerə sağ-salamat qayıtdı. Bu, canlıların kosmosda dövr edib sağ dönməsi üzrə dünya tarixində ilk uğurlu missiya oldu.
• İlk sintez olunmuş vitamin kəşfi (1935): Kimyaçı Tadeuş Rayxşteyn vitamin C-nin süni sintezini (Rayxşteyn prosesi) tamamlayaraq kütləvi istehsal patentini aldı. Bu, təbabət tarixində süni sintez olunan ilk vitamin kimi qeydə alındı.
• ABŞ-da ilk aviasiya qanunvericiliyi (1911): Nyu-York ştatı dünyada ilk dəfə aviasiya pilotları üçün rəsmi sürücülük vəsiqəsi və təyyarə qeydiyyatı tələb edən qanun qəbul etdi.