6 iyul tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya xronikasında silinməz izlər qoyan mühüm ilkin addımlarla yadda qalıb.

Bu günün təqvimində yer alan ən diqqətçəkən tarixi dönüş nöqtələri:

Azərbaycan tarixi

• 1918 — Azərbaycanda ilk radiostansiyanın fəaliyyətə başlaması: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Gəncədə fəaliyyət göstərdiyi dövrdə, məhz iyulun 6-da ölkə ərazisində ilk radiostansiya işə salındı. Bu hadisə milli radiomuzun texniki əsaslarının qoyulduğu və Cümhuriyyətin səsini vaxtaşırı efir vasitəsilə yaymağa başladığı ilkin tarixi addım hesab olunur.
• 1996 — Cənubi Amerika ilə diplomatik körpü: Azərbaycan Respublikası ilə Boliviya Çoxmillətli Dövləti arasında ilk dəfə olaraq rəsmi diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

Dünya tarixi

Elm, tibb və texnologiya sahəsində “ilk”lər

• 1885 — İnsan üzərində ilk uğurlu quduzluq peyvəndi: Böyük fransız alimi Lui Paster quduz it tərəfindən dişlənmiş 9 yaşlı Cozef Mayster adlı oğlan uşağı üzərində hazırladığı eksperimental peyvəndi ilk dəfə uğurla sınaqdan keçirdi. Bu nailiyyət tibb elmində virusologiyanın və peyvəndləmənin inkişafında ən böyük sıçrayışlardan biri oldu.
• 1919 — Atlantik okeanını keçən ilk dirijabl: Böyük Britaniyaya məxsus “R34” adlı dirijabl Nyu-Yorka eniş edərək, hava gəmisi (dirijabl) ilə Atlantik okeanını durmadan keçən ilk uçuşu uğurla tamamladı.
• 1947 — Dünyanın ən məşhur silahının istehsalı: Mixail Kalaşnikovun layihələndirdiyi məşhur AK-47 (Kalaşnikov avtomatı) ilk dəfə SSRİ-də rəsmi olaraq kütləvi istehsala buraxıldı.

Mədəniyyət, odman və siyasətdə “ilk”lər

• 1912 — Olimpiadada ilk dəfə fotofinişin tətbiqi: Stokholmda keçirilən V Yay Olimpiya Oyunlarının rəsmi açılışı baş tutdu. Bu olimpiada idman tarixinə qaçış yarışlarında ilk dəfə olaraq fotofiniş aparatının və avtomatik vaxtölçənlərin tətbiq edildiyi yarış kimi düşdü. Həmçinin, ilk dəfə olaraq 5 qitənin hamısından idmançılar bu oyunlarda təmsil olunurdu.
• 1957 — Əfsanəvi “The Beatles” qrupunun təməlinin qoyulması: Liverpulda kiçik bir kilsə festivalında o dövrün yeniyetmələri — Con Lennon və Pol Makkartni ilk dəfə qarşılaşdılar. Polun gitara ifası və mahnı sözlərini mükəmməl bilməsi Conu heyran etdi və bu görüş 3 il sonra musiqi dünyasını alt-üst edəcək qrupun yaranmasına vəsilə oldu.
• 1957 — Uimbldonda ilk qaradərili çempion: Amerikalı tennisçi Alteya Gibson Uimbldon turnirində qalib gələrək, bu nüfuzlu yarışın tarixində çempionluq qazanan ilk qaradərili idmançı olaraq tarix yazdı.

Bu yarixdə doğulan tanınmışlar

• Frida Kalo (1907) — Müasir incəsənətin ən güclü simalarından biri, fiziki ağrını və daxili dünyasını kətana köçürən məşhur Meksika boyakarı.
• Silvestr Stallone (1946) — Dünya kinosunda “Rokki” və “Rembo” obrazları ilə epoxa yaradan məşhur Hollivud aktyoru, ssenaristi və rejissoru.
• Valeh Bərşadlı (1927) — Azərbaycanın müstəqillik dövründəki ilk müdafiə naziri, general-leytenant.

Tarixin bu günü həm elmi cəsarətin, həm də mədəni və siyasi yeniliklərin başlanğıc nöqtəsi kimi yaddaşlarda qalıb.