3 iyul həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində ilk dəfə baş verən mühüm yeniliklər, başlanğıclar və əlamətdar hadisələrlə yadda qalıb.

Azərbaycan tarixi

• 1917 — “Hümmət” qəzetinin ilk nömrəsi: Bakıda Azərbaycan ictimai-siyasi şüurunun oyanışında və xalqın maariflənməsində özünəməxsus rol oynamış “Hümmət” qəzetinin birinci nömrəsi çapdan çıxdı.
• 1918 — İlk rəsmi çağırış yaşı və dövlət qəzeti: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) hökumətinin qərarı ilə orduda ilk dəfə rəsmi olaraq 19 yaş hərbi xidmətə çağırış yaşı kimi müyyən edildi. Eyni zamanda, hökumətin rəsmi mətbuat orqanı olan “Azərbaycan hökumətinin xəbərləri” qəzetinin nəşrinə başlanması qərara alındı.
• 2018 — Müstəqillik tariximizin ən böyük enerji böhranı: Mingəçevirdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan İstilik Elektrik Stansiyasının 6-cı enerji blokunda baş verən qəza nəticəsində, ölkə tarixində ilk dəfə respublika miqyasında kütləvi və uzunmüddətli işıq böhranı (blekaut) yaşandı.

Dünya tarixi

• 1785 — İlk paraşüt sınağı (Canlı üzərində): Fransız konstruktoru Fransua Blanşar Londonda hava şarından tullanmaq üçün ixtira etdiyi paraşütü nümayiş etdirdi. Blanşar özü tullanmağa cəsarət etmədiyi üçün tariqdə ilk dəfə bu sınağı bir pişiyin üzərində keçirdi. 300 metr hündürlükdən atılan pişik yerə sağ-salamat endi.
• 1915 — Türkiyədə ilk kağız pul: Osmanlı imperiyası dövründə, Türkiyə tarixində ilk dəfə kağız pullar (əvrakı nəqdiyyə) rəsmi olaraq tədavülə buraxıldı və istifadə edilməyə başlandı.
• 1928 — İlk rəngli televiziya yayımı və satış: Londonda Con Logi Berd tərəfindən dünyada ilk dəfə rəngli televiziya yayımı nümayiş etdirildi. Elə həmin gün tariqdə ilk dəfə televizorlar ABŞ-da 75 dollar qiymətinə kütləvi satışa çıxarıldı.
• 1938 — Buxar qatarının sürət rekordu: Böyük Britaniyada “Mallard” adlı buxar lokomativi saatda 203 km sürət yığaraq buxar qatarları arasında dünya tarixində bu günə qədər qırılmayan sürət rekordunu imzaladı.
• 1973 — ATƏT-in təməlinin qoyulması: Helsinkidə Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Müşavirəsi açıldı. Bu, sonradan regional təhlükəsizlikdə böyük rol oynayacaq ATƏT-in tarixdəki ilk rəsmi yığıncağı idi.

Bu gün doğulan tanınmış insanlar

• 1794 — Azərbaycan elmi tarixşünaslığının əsasını qoyan (“Gülüstani-İrəm” əsəri ilə), görkəmli alim, mütəfəkkir və yazıçı Abbasqulu ağa Bakıxanov Bakının Xilə (Əmircan) kəndində anadan olub.
• 1883 — Dünya ədəbiyyatında özünəməxsus “kafkari” üslubunun yaradıcısı, dahi çex-alman yazıçısı Frans Kafka doğulub.