İnnovasiya və rəqəmsallaşma sahəsində ön plana çıxan, kütləvi informasiya və analitika üçün xüsusi maraq doğuran mühüm hadisələr baş verib.

Azərbaycanın texnoloji yenilikləri

• Rəqəmsal inkişaf strategiyası və regional mərkəz hədəfi: Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf və “ağıllı” infrastruktur strategiyasının növbəti mərhələsi çərçivəsində rəsmi bəyanatlar verilib. Ölkənin regionda əsas texnologiya, bulud xidmətləri və data mərkəzi (hub) rolunu gücləndirmək üçün yeni tərəfdaşlıq layihələrinin sürətləndirildiyi qeyd olunub.
• “Texnologiya və iqlim” birliyi: ATƏT Parlament Assambleyasında Azərbaycanı təmsil edən nümayəndələrin rəhbərliyi ilə keçirilən komitə iclasında süni intellektin məsuliyyətli tətbiqi, rəqəmsal idarəetmə və “yaşıl texnologiyalar”ın artıq bir-birindən ayrı deyil, qlobal təhlükəsizliyin vahid tərkib hissəsi olduğu vurğulanıb. Bu, qarşıdakı dövrdə Azərbaycanda rəqəmsallaşma ilə ekologiya yönümlü layihələrin sintezinə işarə edir.

Dünyada texnoloji yeniliklər

Süni İntellekt və böyük şirkətlərin strategiyaları

• Ağıllı agentlər dövrü və sızdırılan Microsoft əməliyyat sistemi (2 iyul): Microsoft-un tamamilə “Copilot” və muxtar süni intellekt agentləri (Agentic AI) üzərində qurulmuş tam yeni bir əməliyyat sistemi sınaqdan keçirdiyinə dair məlumatlar sızdırılıb. Artıq süni intellekt sadəcə bir brauzer köməkçisi deyil, birbaşa kompüterin nüvəsini idarə edən sistemə çevrilir.
• OpenAI və ABŞ hökuməti arasında 5%-lik hissə iddiası: Texnologiya dünyasında ən çox müzakirə edilən xəbərlərdən biri OpenAI-ın ABŞ hökumətinə şirkətdə 5%-lik pay vermək planı barədə yayılan xəbərlər oldu. Bu addım süni intellekt infrastrukturunun milli təhlükəsizlik səviyyəsinə qaldırılmasının göstəricisidir.
• Milyarderlərin “Süni İntellektli mineral ovçusu” layihəsi: OpenAI rəhbəri Sam Altman, Jeff Bezos və Bill Gates kimi nəhənglərin süni intellekt vasitəsilə kritik litium, kobalt və mis yataqlarını aşkar edən “KoBold Metals” adlı startapa milyonlarla dollar vəsait yatırdığı və rəsmi qurumların da bu prosesə dəstək verdiyi məlum olub.

Hardware və infrastruktur

• Meta-dan maraqlı qənaət strategiyası: Süni intellekt serverlərinin inanılmaz maya dəyərini azaltmaq üçün Meta şirkətinin yeni nəsil serverlərdə bir qədər köhnə və ucuz olan DDR4 yaddaş qurğularından istifadə etməyə başladığı üzə çıxıb. Bu, sənayedə “compute” (hesablama) və enerji böhranının hansı həddə çatdığını göstərir.
• Apple-ın qatlanan ekran iddiası: İnsayderlərin məlumatına görə, Apple yaxın dövrdə təqdim edəcəyi və təxminən 2500 dollar dəyərində olacaq “iPhone Ultra” qatlanan modeli üçün bu il təkcə 10 milyon ədəd satış hədəfləyir.

Rəqəmsal dünya və cihazlar

• Fiziki disklərin sonu və Xbox-ın yeni testi: Sony şirkətinin tədricən fiziki oyun diskləri istehsalını dayandırma planlarına cavab olaraq, Microsoft rəqəmsal lisenziya sahəsində yenilik edir. Şirkət əlinizdə olan fiziki Xbox disklərini birbaşa rəqəmsal hesabınıza (digital license) bağlamaq üçün yeni funksiyanı sınaqdan keçirməyə başlayıb.