Aİ-nin Bulud və Süni İntellekt Suverenliyi Aktı: Avropa Komissiyası qlobal texnoloji asılılığı azaltmaq və rəqəmsal suverenliyi qorumaq məqsədilə data mərkəzlərinin və yerli AI modellərinin inkişafını dəstəkləyən yeni qanunvericilik çərçivəsini irəli sürüb.

Avropa Komissiyasının yenicə təqdim etdiyi Bulud və Süni İntellekt Suverenliyi Aktı (Cloud and AI Development Act – CADA), Avropanın ABŞ və Asiya texnologiya nəhənglərindən (məsələn, Microsoft, AWS, Google) asılılığını minimuma endirmək üçün atılmış ən radikal addımdır. Avropa hazırda bulud xidmətlərinin 70%-dən çoxunu xarici şirkətlərdən alır və hər il buna 260 milyard avrodan çox vəsait xərcləyir.

Bu sənəd sadəcə hüquqi çərçivə deyil, rəqəmsal dünyada qaydaların yenidən yazılmasıdır və bu akt yaxın gələcəkdə həyatımızı, biznesi və rəqəmsal mühiti dəyişəcək.

Avropa Komissiyasının bulud və Süni İntellekt suverenliyi aktı, Aİ-nin ABŞ və Asiya texnologiya nəhənglərindən (Microsoft, Google, AWS) asılılığını bitirmək üçün atdığı ən radikal rəqəmsal addımdır.

Bu qanun rəqəmsal gələcəyimizi 4 əsas istiqamətdə dəyişəcək:

• Mütləq data təhlükəsizliyi: Vətəndaşların şəxsi, tibbi və maliyyə məlumatları xarici ölkələrin qanunlarından tam qorunaraq, yalnız Aİ daxilindəki serverlərdə saxlanılacaq.
• İnfrastruktur partlayışı: Avropada data mərkəzlərinin tutumu 3 dəfə artırılacaq, icazə prosedurları 1 ilə endiriləcək və bütün serverlər birbaşa yaşıl enerjiyə keçəcək.
• “Yerli və açıq” Süni İntellekt: OpenAI və Gemini kimi qapalı qlobal modellərə alternativ olaraq, Avropanın yerli və açıq qaynaqlı (open-source) AI layihələrinə milyardlarla avro birbaşa dövlət dəstəyi veriləcək.
• Rəqəmsal biznesdə yeni dövr: Şirkətlər bulud xidmətlərini sadəcə xarici provayderlərə həvalə edə bilməyəcək; şifrləmə açarları və data infrastrukturu tam yerli nəzarətdə olmalıdır.