Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) 2026-cı il qəbul kampaniyası üçün qaydalarda köklü inqilabi dəyişikliklər etməsə də, həm imtahan proqramlarında, həm də texniki prosedurlarda bəzi mühüm yeniliklər və tənzimləmələr tətbiq edib.

Bu ilin əsas yenilikləri aşağıdakılardır:

İmtahan proqramlarında dərslik dəyişiklikləri

Bu ilin ən çox müzakirə olunan yeniliyi orta məktəblərdə tətbiq edilən yeni dərsliklərlə bağlıdır.

• 6-cı sinif “Təbiət” fənni: Məktəblərdə 6-cı sinifdə artıq fizika və biologiya əvəzinə vahid “Təbiət” fənni tədris olunur. Lakin DİM builki qəbul proqramlarında hələlik biologiya və fizika fənlərindən müvafiq mövzuları saxlayıb.
• Yeni kurikulum dərslikləri: Kimya, biologiya və fizika (7-8-ci sinif), həmçinin coğrafiya (6-7-ci sinif) fənləri üzrə yeni kurikulum dərslikləri istifadəyə verilib. Lakin bu dərsliklər əvvəlkilərdən ciddi şəkildə fərqləndiyi üçün, DİM bu il proqrama daxil olan bəzi materiallarda əvvəlki nəşrlərə istinad edəcəyini açıqlayıb.

Tapşırıq modelləri və qiymətləndirmə

İmtahan modelində obyektivliyi artırmaq məqsədilə aşağıdakı struktur saxlanılıb:

• Blok imtahanları: Hər fənn üzrə 30 tapşırıq təqdim olunur. Bunlardan 22-si qapalı (test), 5-i açıq (kodlaşdırılan) və 3-ü yazı ilə ifadə edilən tapşırıqlardır.
• Situasiya və mətn tapşırıqları: II, III və IV ixtisas qruplarında 3 tapşırıqdan ibarət mətn, situasiya və ya mənbə üzərində iş saxlanılır. I qrupda isə 3 müstəqil yazı tapşırığı tətbiq olunur.

“Peşə seçimi” aləti

DİM bu ildən abituriyentlərin düzgün ixtisas seçməsinə kömək etmək üçün “Peşə seçimi” testini daha aktiv tətbiq etməyə başlayıb. Fevral və mart aylarında keçirilən bu testlər abituriyentlərin meyil və maraqlarını müəyyən edərək onlara ixtisas qrupu seçməkdə kömək edir.

Qeydiyyat prosedurları

• Qeydiyyat müddəti: Cari ilin məzunları üçün imkanlar genişləndirilib. Fevral-mart aylarında qeydiyyatdan keçməyən, lakin buraxılış imtahanı vermiş məzunlara aprelin 16-dan 29-na qədər blok imtahanlarının birinci cəhdi üçün təkrar qeydiyyat imkanı yaradılıb.
• Ödəniş azadlığı: İlk dəfə müraciət edən Azərbaycan vətəndaşları (yalnız ümumi təhsil müəssisələrini bitirənlər) üçün qəbul imtahanında iştirak yenə də dövlət hesabına (ödənişsiz) həyata keçirilir.

Texniki yeniliklər

İmtahan nəticələrinin elan edilməsi sürətləndirilib və abituriyentlərin öz yazı işləri ilə onlayn tanış olmaq, həmçinin apellyasiya müraciətlərini daha asan formatda etmək üçün sistem təkmilləşdirilib.

Qeyd edək ki, aprelin 27-də verilən son rəsmi açıqlamalara görə, açıq tipli tapşırıqların çəkisi və növü gələcək illərdə daha da artırıla bilər ki, bu da tələbələrin məntiqi təfəkkürünü daha dəqiq ölçməyə xidmət edəcək.

Sizi konkret hansı ixtisas qrupu üzrə keçid balları və ya proqram dəyişikliyi maraqlandırır?

Magistraturaya qəbul prosesi

DİM 2026-cı il üzrə magistratura qəbulu prosesində həm imtahan formatı, həm də mühüm tarixlərlə bağlı diqqət yetirməli məqamlar var. Xüsusilə aprel ayının sonu bu prosesdə mühüm bir keçid dövrüdür.

İmtahan modeli və mərhələlər

Artıq bir neçə ildir ki, magistratura imtahanı tək mərhələdə keçirilir. Abituriyentlər eyni gündə aşağıdakı fənlər üzrə biliklərini nümayiş etdirirlər:

• Məntiq: 50 sual
• İnformatika: 25 sual
• Xarici dil: 25 sual (buraya dinləmə (listening) tapşırıqları da daxildir)

Ümumilikdə 100 sual təqdim olunur və namizədin ixtisas seçiminə buraxılması üçün keçid balını toplaması kifayətdir (adətən ümumi 30-40 bal, lakin bəzi ixtisaslarda fənlər üzrə minimal limitlər ola bilər).

Aprel – may aylarında nə baş verir?

Aprel ayının sonu magistratura üzrə birinci cəhdin nəticələrinin artıq bəlli olduğu və ikinci cəhd üçün hazırlıqların sürətləndiyi dövrdür.

• İkinci cəhd qeydiyyatı: Birinci imtahanda iştirak etməyən və ya nəticəsini yaxşılaşdırmaq istəyənlər üçün adətən may ayında təkrar qeydiyyat və imtahan şansı yaradılır.
• İxtisas seçimi: İmtahandan (hər iki cəhddən) keçid balını toplayan bakalavrlar üçün ixtisas seçimi adətən iyun-iyul aylarında (bakalavr diplomları alındıqdan sonra) həyata keçirilir.

Yeni qaydalar və texniki yeniliklər

• Dinləmə (Listening) tapşırıqları: Xarici dil imtahanında dinləmə tapşırıqları artıq daha texnoloji bir formatda keçirilir. Mərkəzləşdirilmiş səs sistemi və ya fərdi qulaqlıqlardan istifadə prosedurları hər imtahan mərkəzinə görə tənzimlənir.
• Elektron ərizə: İxtisas seçimi zamanı namizədlər həm dövlət sifarişli (ödənişsiz), həm də ödənişli yerləri eyni ərizədə qeyd edə bilərlər. Bu il də MBA proqramları və digər xüsusi ixtisaslar üzrə plan yerlərinin sayında artım müşahidə olunur.

MBA və xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar

• MBA: İdarəetmə ixtisasları üzrə müsabiqə şərtləri bəzən fərqli ola bilər.
• Qabiliyyət imtahanları: Memarlıq, musiqi, təsviri sənət kimi sahələr üzrə magistraturaya qəbul olmaq istəyənlər test imtahanından sonra xüsusi qabiliyyət imtahanlarında iştirak etməlidirlər.

Mühüm məsləhət

Əgər bakalavr təhsilinizin son ilindəsinizsə və bu il magistraturaya sənəd vermisinizsə, şəxsi kabinetinizdəki məlumatların (bakalavr statusu, ixtisas kodu) təhsil müəssisəsi tərəfindən sistemə düzgün daxil edildiyindən əmin olun. Hər hansı uyğunsuzluq ixtisas seçimi mərhələsində problem yarada bilər.