Tarix boyu 28 aprel günü bir çox “ilklər” və mühüm dönüş nöqtələri ilə yadda qalıb.

Beynəlxalq tarixdə ilklər

• İlk antropoloji sınağ (1947): Norveçli səyyah Tur Heyerdal “Kon-Tiki” adlı salı ilə Peru sahillərindən Sakit okeana açıldı. Bu, qədim insanların okeanı sadə vasitələrlə keçə bildiyini sübut etmək üçün edilən ilk belə genişmiqyaslı eksperimental səyahət idi.Tur Heyerdal və beş yoldaşı Peru sahillərindən yola çıxdılar. Onların məqsədi antropologiya sınağ idi. Heyerdal sübut etmək istəyirdi ki, Cənubi Amerika sakinləri hələ qədim dövrlərdə sadə sallarla okeanı keçib Polineziya adalarında məskunlaşa bilərdilər.
• İlk kosmos turisti (2001): Amerikalı iş adamı Dennis Tito “Soyuz TM-32” gəmisi ilə kosmosa uçaraq tarixin ilk kosmos turisti oldu. O, bu səyahət üçün “Roskosmos”a təxminən 20 milyon dollar ödəmişdi.
• Qadınlara seçki hüququ (1919): Azərbaycanda (ADR dövründə) qadınlara seçki hüququ daha əvvəl verilsə də, məhz 1919-cu ilin bu günündə Millətlər Liqasının yaradılması layihəsi çərçivəsində beynəlxalq səviyyədə qadın haqları mövzusu ilk dəfə ciddi şəkildə gündəmə gətirildi.

Azərbaycan tarixində 28 aprel

Azərbaycan üçün bu tarix, təəssüf ki, daha çox siyasi dəyişikliklərlə xatırlanır:

• Aprel işğalı (1920): XI Qırmızı Ordu Bakıya daxil oldu və Azərbaycan Demokratik Respublikası süqut etdi. Bununla da Azərbaycanın müstəqilliyinə son qoyuldu və ölkədə sovet hakimiyyəti quruldu. Bu, Azərbaycanın müasir tarixindəki ilk sovetləşmə hadisəsidir.

Elm və təhlükəsizlik

• Ümumdünya əməyin mühafizəsi günü: Beynəlxalq Əmək Təşkilatı (ILO) tərəfindən elan edilən bu gün, iş yerlərində bədbəxt hadisələrin qarşısının alınması üçün qlobal səviyyədə qeyd edilən ilk rəsmi maarifləndirmə günlərindən biridir.
• C Vitamini kəşfi (1932): Vitamin C-nin kimyəvi quruluşu və onun “skorbit” xəstəliyinə qarşı effektivliyi haqqında ilk geniş elmi təqdimatlar məhz bu dövrlərə təsadüf edir.

Maraqlı fakt

1952-ci ilin 28 aprelində Yaponiya ilə müttəfiq dövlətlər arasında imzalanmış San-Fransisko sülh müqaviləsi qüvvəyə mindi və bununla da Yaponiyanın İkinci Dünya Müharibəsindən sonrakı ilk rəsmi suverenliyi bərpa olundu.