Zəngəzur Milli Parkında aparılan ekoloji monitorinqlər zamanı Azərbaycan təbiəti üçün tarixi bir an qeydə alınıb — nadir Qafqaz bəbiri üç balası ilə birlikdə fotokapanın obyektivinə düşərək biomüxtəlifliyimizin bərpası istiqamətində böyük ümid yaradıb.

Azərbaycan gündəmi

• Sosial şəbəkələrdə əsassız iddialar və müzakirələr: İctimaiyyət arasında “benzin və dizel mühərrikli avtomobillərin yığışdırılacağı” və ya “qaz kombilərinə qadağa qoyulacağı” ilə bağlı yayılan əsassız iddialar və mədəniyyət nümayəndələrinin buna sərt reaksiyaları günün əsas müzakirə mövzularından biri oldu.
• Bakı yollarında sıxlıq: Paytaxtın əsas prospektlərində (xüsusilə Ziya Bünyadov, Heydər Əliyev və Tbilisi prospektlərində) müşahidə olunan ağır trafik və 15 istiqamətdə qeydə alınan tıxaclar sürücülərin əsas müzakirə mövzusu olub.
• Diplomatik görüşlər: MHP sədri Dövlət Bağçalı Türkiyədə Azərbaycanın səfirini rəsmi olaraq qəbul etdi; bu görüş iki ölkə arasındakı əlaqələr kontekstində geniş əks-səda doğurdu.

Kölgədə qalan hadisələr:

• Təbiət və ekologiya sahəsində uğur: Zəngəzur Milli Parkında aparılan monitorinqlər zamanı Qafqaz bəbirinin üç balası ilə birlikdə fotokapana düşməsi ölkənin biomüxtəlifliyi və təbiətin qorunması baxımından böyük önəm daşısa da, gündəmin gurultusu arasında bir qədər kölgədə qaldı.
• Türk İnvestisiya Fondu: Türk İnvestisiya Fondunun Rəhbərlər Şurasına sədrliyin rəsmi olaraq Azərbaycana həvalə edilməsi ölkənin iqtisadi inteqrasiyası üçün strateji addım olsa da, gündəmin ən üst sıralarında kifayət qədər işıqlandırılmadı.
• Elmi itki: Kəlbəcərin tanınmış ziyalısı, texnika elmləri doktoru Musa Kazımovun vəfatı elm və təhsil ictimaiyyətini kədərləndirdi.

Dünya gündəmi

• Beynəlxalq siyasət və gərginliklər: Qlobal güclər arasında sərhədyanı və iqtisadi münasibətlər, eləcə də Yaxın Şərq və Şərqi Avropadakı hərbi-siyasi proseslər dünya mediasının əsas xəbər xəttini təşkil edirdi.
• Qlobal iqlim və enerji bazarları: Alternativ enerjiyə keçid və ənənəvi yanacaq bazarlarındakı qiymət dalğalanmaları beynəlxalq platformalarda müzakirə olunan əsas iqtisadi məsələlərdən idi.

Kölgədə qalan hadisələr:

• Humanitar böhranlar və yerli ekologiya xəbərləri: Əsas siyasi xətlərin kölgəsində Asiya və Afrika regionlarında baş verən yerli iqlim fəlakətləri, eləcə də unikal heyvan növlərinin qorunması istiqamətində qəbul edilən beynəlxalq qərarlar medianın əsas diqqət mərkəzindən kənarda qaldı.

Belə ki, unikal və nəsli kəsilmək təhlükəsində olan heyvan növlərinin qorunması məqsədilə beynəlxalq səviyyədə 4 sənəd qəbul edilib:

• CITES konvensiyası (Vaşinqton Sazişi): Təhlükə altında olan vəhşi fauna və flora növlərinin beynəlxalq ticarətini qadağan edir və ya sərt nəzarətə götürür.
• Kunmin-Monreal Bioloji Müxtəliflik Çərçivəsi (30×30 Hədəfi): 2030-cu ilə qədər dünya üzrə quru və dəniz ərazilərinin ən azı 30%-nin mühafizə olunan zona elan edilməsini və unikal növlərin yaşayış mühitinin bərpasını öhdəsinə götürür.
• BBNJ (Açıq Dənizlər Müqaviləsi): Milli yurisdiksiyadan kənarda qalan beynəlxalq sularda nadir dəniz canlılarının və dəniz ekosistemlərinin mühafizəsini təmin edən tarixi BMT sazişidir.
• Beynəlxalq İri Pişikkimilər Alyansı (IBCA): Bəbir, pələng, şir, qar bəbiri və yaquar kimi 7 iri pişikkimilər növünün transsərhəd mühafizəsini təmin edən qlobal hökumətlərarası sazişdir.

Bu qərarların əsas məqsədi qanunsuz ovun (brakonyerlik) qarşısını almaq, unikal canlıların təbii miqrasiya dəhlizlərini qorumaq və biomüxtəlifliyin kütləvi itkisinin qarşısını almaqdır.