Maks Plankın fizikanı alt-üst edən kəşfindən tutmuş “451 dərəcə Farangeyt” romanının nəşrinə və səsüstü “Konkord”un ilk enişinə qədər — 19 oktyabr günü bəşəriyyət üçün görünməmiş elmi və mədəni sıçrayışlarla yadda qalıb.

Azərbaycan tarixi

• 44 Günlük Vətən Müharibəsi (2020):
  • 19 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Cəbrayıl və Füzuli rayonlarının növbəti kəndləri (Soltanlı, Əmirvarlı, Maşanlı, Həsənli, Əlican və s.) işğaldan azad edildi. Bu, torpaqların azad olunması əməliyyatında mühüm dönüş nöqtələrindən biri oldu.
• Qafqaz İslam Ordusu və Bakı tarixi:
  • 19-cu əsrin sonları və 20-ci əsrin əvvəllərində Bakıda sənaye və maarifçilik sahəsində ilk öncül addımların atıldığı bir çox hüquqi və inzibati qərarlar məhz oktyabr ayının bu günlərinə təsadüf etmişdir.

Dünya tarixi

• 1900 — Maks Plankın işıqlanma qanunu (Plank Qanunu):
  • Alman fizik Maks Plank mütləq qara cismin şüalanma qanununu ilk dəfə məhz 19 oktyabrda təqdim etdi. Bu kəşf Kvant Fizikası sahəsinin təməlini qoydu və elmdə yeni bir dövr açdı.
• 1943 — Tüberkülozun (Verəm) ilk dərmanı kəşf edildi:
  • Rutqers Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən verəm xəstəliyinə qarşı ilk effektiv antibiotik olan Streptomisin (Streptomycin) təcrid olundu. Bu kəşf milyonlarla insanın həyatını xilas etdi.
• 1901 — Dirijablın ilk idarə olunan uçuşu:
  • Alberto Santos-Dumont öz idarəolunan dirijablı ilə Eyfel qülləsi ətrafında fırlanaraq havadakı nəqliyyatın idarə oluna biləcəyini ilk dəfə sübut etdi.
• 1977 — “Konkord” (Concorde) səsüstü sərnişin təyyarəsinin ilk Nyu-York enişi:
  • Dünyanın ilk kommersiya səsüstü sərnişin təyyarəsi olan Concorde ilk dəfə Nyu-Yorkun Con Kennedi adına hava limanına eniş etdi.
• 1781 — ABŞ İstiqlal Müharibəsinin bitməsi:
  • Yorktaun döyüşündə Böyük Britaniya generalı Kornuollis Corc Vaşinqtonun qoşunlarına təslim oldu. Bu, Şimali Amerikada Britaniya hökmranlığına son qoydu və Birləşmiş Ştatların müstəqilliyini faktiki olaraq təmin etdi.
• 1812 — Napoleonun Moskvanı tərk etməsi:
  • Napoleon Bonapart rus yürüşündə uğursuzluğa düçar olaraq Moskvanı tərk etməyə başladı. Bu, Fransa imperiyasının çöküşünün başlangıcı oldu.
• 1867 — Rusiyanın Alyaskanı ABŞ-a təhvil verməsi:
  • Rusiya İmperiyası Alyaskanı 7.2 milyon dollar qarşılığında rəsmən ABŞ-a satdı və ərazi ABŞ idarəçiliyinə keçdi.
• 1953 — “451 dərəcə Farangeyt” romanının nəşri:
  • Rey Bredberinin dünyaca məşhur distopik romanı “Fahrenheit 451” ilk dəfə işıq üzü gördü.