Bakı küçələrində başlayan Formula 1 həyəcanından Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının gərgin diplomatik sammitlərinə qədər — 24 sentyabrın gündəmi son dərəcə zəngindir.

Böyük siyasətin və nəqliyyat məhdudiyyətlərinin arxasında gözlərdən uzaq qalan, süni intellekt təhlükələri və təbiət hadisələri ilə bağlı vacib məqamlar da var. Bu günün hem ən çox müzakirə edilən manşetlərini, həm də kölgədə qalan kritik xəbərlərini bir araya gətirdik.

Azərbaycan gündəmi

1. Bakıda “Formula 1” həyəcanı və trafik məhdudiyyətləri: Sentyabrın 24-dən etibarən Bakı Şəhər Halqasında yubiley (10-cu) Formula 1 və Formula 2 yürüşlərinin sərbəst məşqlərinə start verilib. Mərkəzi küçələrin bağlanması və ictimai nəqliyyatın hərəkətindəki dəyişikliklər paytaxt sakinləri arasında günün ən çox müzakirə olunan mövzusudur.
2. 2027-ci ilin dövlət büdcəsi iclasları və yanacaq/neft qiyməti: Nazirlər Kabinetində gələn ilin büdcə parametrlərinin (müdafiə xərclərinin 8.8 milyard manata qaldırılması, neftin baza qiymətinin 65 dollar götürülməsi) müzakirəsi və dünya bazarında “Azeri Light” neftinin qiymətinin kəskin artaraq 120 dolları keçməsi iqtisadi gündəmin mərkəzindədir.
3. Sosial ödənişlərin yekunlaşdırılması: Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin sentyabr ayı üzrə bütün təqaüd, müavinət və sosial yardımları sabah (25 sentyabr) tam yekunlaşdıracağı barədə xəbərdarlığı.

Dünya gündəmi

1. BMT Baş Assambleyası və diplomatik gərginlik (Nyu-York): Nyu-Yorkda keçirilən BMT Baş Assambleyasında ABŞ, İran və Ukrayna liderlərinin çıxışları gündəmin 1 nömrəli mövzusudur. Fars körfəzindəki dəniz blokadası və Hörmüz boğazı gərginliyi fonunda İran Prezidentinin BMT-dəki çıxışı qlobal mediada geniş rezonans doğurur.
2. Çin lideri Şi Cinpinin Vaşinqton səfəri: Çin dövlət başçısının ABŞ-a nadir rəsmi səfəri, Ağ Evdə ticarət və texnologiya (süni intellekt) mövzularında gözlənilən sammit qlobal bazarların diqqətindədir.

Kölgədə qalan hadisələr

• BMT-də AI təhlükəsizliyi xəbərdarlığı: Sam Altman (OpenAI) və Dario Amodei (Anthropic) BMT Təhlükəsizlik Şurasına müraciət edərək, süni intellektin bioloji silahların hazırlanmasında istifadəsinə qlobal qadağa qoyulması və ölkələrarası AI təhlükəsizlik standartlarının yaradılması təklifini irəli sürüblər.
• Dənizçilikdə yeni addım (“Culfa” tankeri): Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin “Culfa” tankeri əsaslı təmir olunaraq yenidən istismara qaytarılıb və Xəzərdə yükdaşımalar şəbəkəsinə inteqrasiya edilib.
• Kiber-müdaxilə vəziyyəti: Avstraliyada dövlət resurslarına ilk dəfə olaraq muxtar AI agentinin tətbiqi ilə sistem müdaxiləsinin qeydə alınması kiber-təhlükəsizlik mütəxəssisləri arasında ciddi narahatlıq doğurub.
• Sakit Okeanda “Polo” qasırğası: Meksika sahili yaxınlığında küləyin sürəti saatda 290 km-ə çatan dəhşətli “Polo” qasırğası formalaşıb; qlobal manşetlərə çıxmasa da, bölgədə ekoloji risk dərəcəsi ən yüksək səviyyəyə qaldırılıb.