Kosmosda ilk rəsmi nikahın kəsildiyini, Aspirinin təmiz formada ilk dəfə sintez olunduğunu və ya coğrafi koordinatların mərkəzi sayılan Qrinviç Rəsədxanasının təməlinin elə məhz bu gün qoyulduğunu bilirdinizmi? 10 avqust həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində dönüş nöqtəsi olan ilklər və taleyüklü hadisələrlə zəngindir.

Azərbaycan tarixi

• 1895 — Görkəmli hərbi xadim Cəmşid Naxçıvanskinin doğulduğu gün:Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və sonrakı dövrdə milli hərbi kadrların yetişdirilməsində xüsusi xidmətləri olmuş, Birinci Azərbaycan Süvari Diviziyasının komandiri olmuş general Cəmşid Naxçıvanski anadan olub.
• 1920 — Zəngəzur və Naxçıvan ətrafında diplomatik gərginlik:Bolşevik Rusiyası (RK(b)P Qafqaz Bürosu) Azərbaycan SSR-in razılığı olmadan Naxçıvanın Şərur-Dərələyəz bölgəsinin Ermənistana verilməsi barədə qərar qəbul edib.Bu addım regionun ərazi taleyində mənfi iz qoyan qərarlardan biri olub.

Dünya tarixi

• 1675 — Qrinviç Rəsədxanasının təməlinin qoyulması:İngiltərə kralı II Karlın fərmanı ilə dünyada coğrafi uzunluq dairələrinin (0° meridianının) hesablanmasında istinad mərkəzinə çevriləcək Kral Qrinviç Rəsədxanasının təməli qoyulub.
• 1792 — Fransada Monarxiyanın devrilməsi: Parisdə xalq üsyanı nəticəsində Tyuilri sarayı ələ keçirilib və Kral XVI Lüdvik həbs edilib. Bu hadisə ilə Fransa tarixində minillik monarxiya rejiminə son qoyulub və Birinci Fransa Respublikasının yolu açılıb.
• 1846 — Smitson İnstitutunun (Smithsonian Institution) yaradılması:ABŞ Konqresinin qərarı ilə elmi tədqiqatları, muzeyşünaslığı və təhsili təşviq edən, hazırda dünyanın en böyük muzey və tədqiqat kompleksi sayılan Smitson İnstitutu təsis edilib.
• 1897 — Aspirinin ilk dəfə təmiz və sabit formada sintezi: Alman kimyaçısı Feliks Hoffman (Felix Hoffmann) laboratoriyada asetilsalisil turşusunu (Aspirin) ağrıkəsici dərman kimi istifadəyə yararlı, təmiz və sabit formada sintez etməyə müvəffəq olub.
• 1920 — Sevr Müqaviləsinin imzalanması:Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Osmanlı Dövləti ilə Antanta dövlətləri arasında imzalanan bu müqavilə Osmanlı ərazilərinin bölüşdürülməsini nəzərdə tuturdu (sonradan Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsi ilə ləğv edilmişdir).
• 1960 — Kosmosdan obyektin xilas edilməsi (Discoverer 13):NASA kosmosa buraxdığı “Discoverer 13” peykinin kapsulunu orbitdən uğurla Yerə qaytarıb.Bu, bəşəriyyət tarixində kosmik orbitdən uğurla geri gətirilən ilk süni obyekt olub.
• 1990 — Çolpon-Ata bəyannaməsi və kosmik tədqiqatlar:NASA-nın “Magellan” kosmik зонdu uğurla Venera planetinin orbitinə daxil olaraq planetin səthinin radarlarla xəritələnməsinə başlayıb.
• 2003 — Kosmosda ilk toy: Rus kosmonavtı Yuri Malençenko Beynəlxalq Kosmik Stansiyada (BKS) olarkən ABŞ-ın Texas ştatında olan nişanlısı Yekaterina Dmitriyeva ilə evlənib. Bu, tarixdə kosmosda baş tutan ilk rəsmi nikah kimi qeydə alınıb.