Bu gün izləyicilərimizə ilhamverici və duyğu dolu bir Qadın və Ana portreti təqdim edirik! Ukraynadan Azərbaycana köçərək sıfırdan uğurlu bir iş qurmaq, eyni zamanda təkbaşına iki övlad böyüdüb onları öz sahələrində zirvəyə çatdırmaq həqiqətən də böyük iradə və fədakarlıq tələb edir. Müsahibimiz — döyüş sənətləri üzrə dəfələrlə Azərbaycan çempionu, müxtəlif dünya çempionatlarının mükafatçısı və Avropa çempionu, Moskva Dövlət Universitetini (MDU) və Kaliforniya Dövlət Universitetinin Finans (Maliyyə) fakültəsini qırmızı diplomla bitirən Esmira Məmmədovanın və ciu-citsu üzrə Azərbaycan çempionu və MDU-nu qırmızı diplomlu məzunu Validə Məmmədovanın anası Lyudmila İvaşenkodur. Bəzən sərt, bəzən isə kövrək olan Lyudmila xanım “Ukrainoçka” brendinin sahibi «Sladkiy Son» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin təsisçisidir. Tikan qızılgülün zərifliyini və gözəlliyini qoruduğu kimi, sərtlik də bir növ qadının qalxanıdır. Aşağıda Lyudmila İvaşenkonun çətinliklərlə dolu uğur yolu haqqındakı müsahibəsini təqdim edirik.

Emiqrasiya həmişə qeyri-müəyyənliyə doğru atılan bir addımdır. Ukraynadan köçmək qərarına gəldiyinizi qəti şəkildə anladığınız o günü və ya anı xatırlayırsınızmı? Bu qərarın gəbul edilməsində ən çətin məqam nə idi?

Əlbəttə ki, o an yadımdadır. Bu fikir ağlıma uzun zaman ərzində gəlirdi və o an gəldikdə bu qərarı almaq heç də asan deyildi. Düzünü deyim, bu çox çətin idi, lakin o an belə lazım idi. Ən çətin iş uşaqlarımı bu qərarımda mənə dəstək olmağa razı salmaq idi.

Köçdükdən dərhal sonra hansı əsas xəyallarla və ya qorxularla vidalaşmalı oldunuz?

Sizə deyim ki, heç bir qorxum yox idi, çünki Bakını ilk dəfə görəndə bu şəhərə sadəcə valeh olmuşdum. Amma böyük xəyallarım var idi. Özümə inanırdım; düşünürdüm ki, bura çox gözəl, möhtəşəm bir ölkədir, hər şey əla olacaq, işlərim və biznesim heç bir maneə olmadan inkişaf edəcək. Lakin bu xəyallar tezliklə darmadağın oldu və mən hər şeyə sıfırdan başlamalı oldum.

Deyirlər ki, insan yeni yerdə özünü yenidən qurur. İlk vaxtlar tab gətirmək üçün xarakterinizin hansı cəhətini cilalamalı və ya özünüzdə kəşf etməli oldunuz?

Hansı cəhəti bilmirəm, lakin Azərbaycan məni həqiqətən dəyişdi… Yaxşı tərəfə dəyişdi.

Hər şeyi atıb geriyə qayıtmaq istədiyiniz ümidsizlik anları oldumu? Bəs belə anlarda sizi ayaqda saxlayan nə (və ya kim) idi?

Əlbəttə ki, belə anlar oldu, hətta bu günə kimi də olur. Bu, tamamilə normaldır. Hər bir insan həyatında belə anlar yaşayır, hər şeyin ideal olması mümkün deyil. Bəzən hər şeyi — biznesi dayandırmaq, başqa yerə köçmək istəyirsən… Bu fikirlərlə yuxuya gedirdim, səhər isə oyanıb yenidən irəli getməyə davam edirdim. O düşüncələri unudub mübarizə aparırdım.

Köçmək olğun insan üçün nəhəng bir stresdir, lakin siz tək deyildiniz, yanınızda uşaqlarınız var idi. Ayağınızın altından torpaq sürüşdüyü bir vaxtda, üstəlik öz biznesinizi inkişaf etdirərkən qızlarınız üçün “təhlükəsizlik və sakitlik adası” olaraq qalmağı necə bacardınız?

Mən bilmirəm… Bu həqiqətən çox çətin və keşməkeşli bir yol idi. Allaha inamım olmasaydı, nə edərdim, bilmirəm… Mən daim dua edirdim və övladlarıma da bunu öyrədirdim: «Uca Yaradan bizim təhlükəsizlik adamızdır. Dua edin, Bu dünyada Ondan başqa bizi qoruyan və dəstəkləyən heç kim yoxdur».

Yardım hər zaman yetişirdi?

Hər zaman… Həmişə…

Siz iki tərbiyəli, ziyalı qız böyütmüsünüz. Uşaqlıqdan onlara aşılamağa çalışdığınız ən əsas həyat qaydası və ya dəyər nə olub?

Övladlarım da təsdiqləyə bilərlər ki, uşaq bağçasından bəri, məktəb və universitet illərində də mən onlara həmişə deyirdim: «Mənə sizin əla qiymətləriniz lazım deyil, mənim üçün sizin layiqli və dürüst insan olmağınız vacibdir». Bu gün onların hər ikisi ali təhsilini qırmızı diplomla başa vurub. Əlbəttə ki, bu da vacibdir, amma ən əsası insaniyyətdir. Məndən sonra bu dünyada qoyub getdiyim ən böyük iz övladlarımdır və mən dünyamı dəyişdikdən sonra ruhumun şad olması üçün onların dürüst insan kimi yaşamaları vacibdir.

Yeni ölkədə qız anası olmaq xüsusi məsuliyyətdir. Onları yeni cəmiyyətə uyğunlaşdırmaqla yanaşı, köklərinə, mədəniyyətlərinə bağlamaq və mənşələrinə hörmət etməyi öyrətmək arasında balansı necə qorudunuz?

Azərbaycan köklərini nəzərdə tutursunuz? Mən bu haqda çox danışa bilərəm… Onların atası azərbaycanlıdır, mən isə ukraynalıyam. Hələ Ukraynada olduğumuz vaxtlarda keçmiş həyat yoldaşım mənə Azərbaycana qarşı böyük sevgi aşılamışdı. Böyük qızım Validə dünyaya gələndə həyat yoldaşım mənə öz ölkəsindən danışardı və bu ölkənin mentaliteti, xüsusən də qız uşaqlarının tərbiyəsi mənim ürəyimə çox yatdı. Mən ləyaqətli qız övladları böyütmək istəyirdim. Azərbaycana köçdükdən sonra — şükür Allaha, Əlhəmdülillah — bu məqsədimə tam nail oldum. Onlara həmişə Azərbaycan mədəniyyəti və dəyərləri haqqında danışırdım. İyirmi il boyunca məhz layiqli Azərbaycan qızları böyütmək məqsədilə yaşamışam və bunu bacarmışam. Övladlarımdan çox razıyam.

Qızlarınız uyğunlaşma çətinlikləri ilə (məktəbdə, həmyaşıdları arasında) qarşılaşanda necə reaksiya verirdiniz? Onlara verdiyiniz ən vacib məsləhət nə idi?

Mən onlara həmişə deyirdim: «Nə məktəbdə, nə də başqa bir yerdə kiminsə sizə dediyi sözlərə, sizi incitmək cəhdlərinə fikir verməyin; hər zaman bunlardan üstün olun». Məhz buna görə də onları idmana yönəltdim ki, özlərinə inamlı olsunlar və unvanlarına yönələn neqativi görməzdən gəlməyi bacarsınlar.

Mühacirətdə iki ali təhsilli, onlardan biri həm də idman üzrə qızıl medalçı olan və beynəlxalq yarışlarda dəfələrlə Azərbaycan bayrağını qaldıran qız övladı böyütmək böyük bir qələbə və nəhəng zəhmətdir. Ali təhsil və idmandakı uğurlar onlar üçün sizin şəxsi sərt tələbiniz idi, yoxsa özlərinin şüurlu seçimi?

Əvvəlcə bu, mənim təkidim idi. Mən tək idim, onları atasız böyüdürdüm. Övladlarımın nümunəvi olması mənim üçün çox vacib idi. İlk növbədə özümə sübut etmək istəyirdim ki, Allahın köməyi ilə təkbaşına da tərbiyəli, öndə gedən övladlar böyüdə bilərəm və onların heç kimə ehtiyacı olmaz. Onlar da mənim mübarizəmi, çəkdiyim əziyyəti görüb bu amalla ruhlandılar və hər sahədə birinci olmağa çalışdılar.

Başqa bir ölkədə diplom almaq yolu çox vaxt ikiqat çox səy tələb edir. Qızlara bu həyat vəsiqəsini vermək üçün sizin (və ailənizin) hansı güzəştlərdən və ya fədakarlıqlardan keçməyiniz lazım gəldi?

Kompromislərimiz çox olub… Bu gün mən artıq çəkinmədən deyə bilərəm ki, o dövrdə biz böyük ehtiyac içində yaşayırdıq. Qızlar Moskva Dövlət Universitetinə hazırlaşırdılar və ciddi hazırlığa ehtiyacları var idi. Mən isə yeni köçmüşdüm, təbii ki, biznes hələ yeni qurulurdu, uşaqlar isə hələ məktəbdə oxuyurdular. Biz ciddi qənaət edirdik, pulsuzluqdan uşaqların məktəbə piyada getdiyi günlər olurdu. Repetitorlara vəsait toplayıb ödəniş edirdim, amma yemək almağa pulumuz qalmırdı, yalnız çörək və çayımız olurdu. Bəzən uşaqlara deyirdim: «Nə edək, repetitorların ödənişini edək, yoxsa yemək alaq?» Onlar çayla çörək yeyib oxumağı seçirdilər. Bu, asan deyildi… Biz bu sınaqlardan keçdik… Allah bizi bu çətinliklərdən çıxardı.

İlk dəfə “Mən bacardım!” düşündüyünüz an nə hiss etdiyinizi təsvir edə bilərsinizmi?

Mən hələ ki tam bacardığımı deməzdim… Yox, mən hələ bitirməmişəm, biznesimdə yenicə yolun başlanğıcındayam. Əlbəttə ki, hər şey Allahın əlindədir, lakin mənim çox böyük planlarım və ideyalarım var, işə yeni insanlar qəbul edirəm. Bu günədək mənim əsas məqsədim övladlarımı ayağa qaldırmaq, onları cəmiyyətə layiqli fərdlər kimi qazandırmaq idisə, indi artıq hədəflərim dəyişib. Artıq biznesimi daha da böyütməyi düşünürəm və hələ ki, başlangıc mərhələsindəyəm.

Keçdiyiniz bütün bu yola nəzər salarkən necə düşünürsünüz: emiqrasiya sizi bir qadın kimi dəyişdirdi, yoxsa sadəcə xarakterinizdə onsuz da var olan cəhətləri üzə çıxardı?

Xarakter… Bəzən keçib-gedənlərə nəzər salanda mənə elə gəlir ki, bütün bunlar bir nağıldır… Nələrdən keçdim, nələrlə mübarizə apardım və nələrlə üzləşdim… Əlbəttə, hər şey o qədər də pis deyildi, çoxlu gözəl hadisələr də oldu… Amma yenə də hər şey xarakterdən asılıdır. Bəlkə də bu genetikadır, ya da Ukraynada olduğum illərdə formalaşan xüsusiyyətlərdir. Başqa cür xasiyyətim olsaydı, öhdəsindən gələ bilməzdim… Onda nə olardı, bilmirəm…

Bu gün, qızlarınız artıq yetkin, təhsilli və müstəqil fərdlər olduqdan sonra, özünüz üçün yeni əsas vəzifəni və arzunu nədə görürsünüz?

İşgüzar fəaliyyətimə gəlincə, deyə bilərəm ki, mən Azərbaycan yorğanını bütün dünyaya tanıtmaq istəyirəm. Niyə? Çünki yun yorğan məhz Azərbaycanın köklü ənənəsidir. Azərbaycan məni öz doğması kimi qəbul etdi, bu gün mən bu ölkəni canımdan çox sevirəm. Burada sadə azərbaycanlılar mənə çox kömək ediblər; onlar olmasaydılar, nə övladlarımın uğurları, nə də işimdə əldə etdiyim bu nailiyyətlərin heç biri olmazdı. Mənə sığınacaq və çörək verən bu diyyarı çox sevirəm. Məqsədim odur ki, hazırladığımız Azərbaycan yorğanını, İnşaallah, bütün dünya tanısın. Hazırda əlimdən gələni edirəm ki, Azərbaycanda istehsal olunan məhsulların, o cümlədən yorğanlarımızın dünyada ən yaxşısı olduğu hər kəsə bəlli olsun.

Keçmişə, Ukrayna-Azərbaycan sərhədini keçdiyiniz o ana, qayıdaraq öncəki özünüzə nə deyərdiniz?

O an mənim yaxşı yadımdadır… Deyərdim ki: «Ancaq irəli!»

Hazırda köçmək məcburiyyətində olan və övladlarının gələcəyi üçün narahat olan qadınlara nə deyərdiniz?

Bu həyatda yalnız Allahdan qorxmaq lazımdır. Hər insanın taleyi onun öz əlindədir. Qəbul etdiyimiz qərarlar taleyimizin axınını müəyyən edir. Köçmək məcburiyyətindəsinizsə, qərar verib bunu etməlisiniz. Əsas məsələ dayanıqlı olmaqdır. Xüsusən də uşaqlarla köçürsünüzsə, onlar sizi ayaqda saxlayacaq. Övladlarım olmasaydı, mən bu gün nail olduqlarımın heç birini əldə edə bilməzdim. Əksinə: «Övladlarımın gələcəyi üçün mən bunu edəcəyəm!» düşüncəsi ilə hərəkət etmək lazımdır. Övladının gələcəyi naminə istənilən ana dünyanı yerindən oynada bilər, sadəcə hər ana bunu edib-etməyəcəyi ilə bağlı qərarı özü verir. Mən öz övladlarım üçün böyük fədakarlıqlar etdim, ilk növbədə özümü qurban verdim. Mən həmişə gələcəyə baxırdım və bütün qorxular yoxa çıxırdı; nəticədə bu gün başımı dik tutub gəzirəm. Bunu bu gün xarici ölkəyə köçən hər kəs bilməlidir: fədakarlıqlar olacaq, lakin sonda əldə edəcəyiniz nəticə buna dəyər. Mən övladlarımın uğurları üçün əlimdən gələni əsirgəmədim və bu nəticədən son dərəcə məmnunam.

Müsahibəyə görə təşəkkür edirəm, gələcək planlarınızda və layihələrinizdə sizə uğurlar arzulayıram

Təşəkkür edirəm.

Aynur Vəliyeva