24 iyul tarixində Azərbaycan və dünyada ilk dəfə hansı tarixi hadisələrin baş verdiyini bilirsinizmi?

Kosmosun fəthindən “itirilmiş şəhər”in kəşfinə, diplomatik addımlardan qlobal nəqliyyat layihələrinə qədər bu günün təqvimində iz qoyan ən mühüm “ilk”ləri təqdim edirik.

Azərbaycan tarixi

• 1826 — Gəncə üsyanı başladı: Çar Rusiyasının müstəmləkə idarəçiliyinə qarşı İkinci Rusiya–Qacar müharibəsi fonunda Gəncədə yerli əhalinin ilk böyük azadlıq və müqavimət üsyanlarından biri alovlandı.
• 1802 — Aleksandr Dümanın doğumu: “Üç müşketyor” əsərinin müəllifi anadan olub. O, sonralar Azərbaycana səyahət edərək Qarabağ xanının qızı Xurşudbanu Natəvanla görüşən və bu təəssüratları özünün “Qafqaz” əsərində Qərb dünyasına tanıdan ilk görkəmli avropalı yazıçılardan biri olmuşdur.
• 1937 — Yalçın Əfəndiyevin doğumu: Azərbaycan sənədli və cizgi kinosunun inkişafında müstəsna xidmətləri olan Xalq artisti, kinorejissor Yalçın Əfəndiyev Bakıda anadan olub.

Dünya tarixi

• 1923 — Lozanna müqaviləsi imzalandı: Müasir Türkiyə Cümhuriyyətinin sərhədləri və müstəqilliyi ilk dəfə beynəlxalq səviyyədə rəsmən tanındı.
• 1940 — Baqs Banni (Bugs Bunny) debüt etdi: Məşhur cizgi qəhrəmanı Baqs Banni tam formalaşmış obrazı və məşhur “Nə xəbər, dostum?” (“What’s up, doc?”) ifadəsi ilə ilk dəfə “A Wild Hare” cizgi filmində ekranlara çıxdı.
• 1935 — Dünyada ilk Uşaq Dəmir Yolu açıldı: Tbilisidə dünyada uşaqların idarə etməsi və təlimi üçün nəzərdə tutulmuş ilk xüsusi qısa məsafəli dəmir yolu xətti istifadəyə verildi.
• 1966 — İlk BASE jump tullanışı: ABŞ-nin Yosemit Milli Parkındakı El-Kapitan qayasından tarixdə ilk dəfə ekstremal paraşüt tullanışı (BASE jump) reallaşdırıldı.
• 1866 — ABŞ-də ilk bərpa olunmuş ştat: Tennessi ştatı Vətəndaş müharibəsindən sonra ABŞ İttifaqına yenidən qəbul edilən ilk ştat oldu.
• 1987 — Fudzi dağı rekordçusu: 91 yaşlı Hulda Kruks Yaponiyanın Fudzi dağına dırmaşaraq bu zirvəni fəth edən ən yaşlı insan kimi tarixə düşdü.