Maliyyə, bank və birja bazarlarında həm yerli, həm də qlobal səviyyədə olduqca dinamik və mühüm qərarlarla zəngin bir dövrdür.

Rəqəmsal transformasiyadan tutmuş qlobal inflyasiya gözləntilərinə qədər ən çox səs-küy doğuran hadisələr:

Azərbaycan maliyyə və bank sektoru

Ölkə daxilində Mərkəzi Bankın (AMB) rəqəmsal innovasiyalar, yeni maliyyə alətləri və tədavüllə bağlı verdiyi qərarlar əsas gündəm mövzusu olub:

• Yeni 100 manatlıq əskinaslar tədavüldə: Azərbaycan Mərkəzi Bankının qərarı ilə iyulun 15-dən etibarən yenilənmiş dizayna və yüksək mühafizə sistemlərinə malik yeni 100 manatlıq əskinaslar rəsmən tədavülə buraxılıb.
• Virtual aktivlərin qanuniləşdirilməsi: AMB rəsmi olaraq elan etdi ki, kriptovalyuta və digər virtual aktivlərlə bağlı normativ hüquqi tənzimləmə çərçivəsi (qanunvericilik bazası) ilin sonuna qədər qəbul ediləcək. Bu, ölkədə rəqəmsal aktivlər bazarı üçün tarixi bir addımdır.
• Azərbaycanda ilk “Sukuk” (İslam istiqrazları) bazarının qurulması: AMB ölkədə alternativ maliyyələşmə aləti olan Sukuk bazarı üzrə milli qanunvericilik və hüquqi status layihəsinin detallarını təqdim edib. İlk rəsmi emissiyaya hazırlıq işləri sürətləndirilib.
• Banklarda rəqəmsal inqilab: AMB-nin açıqlamasına görə, hazırda ölkənin sistem əhəmiyyətli banklarında fəaliyyət göstərən hər 3 əməkdaşdan 1-i rəqəmsal sahədə (İT, rəqəmsal bankçılıq və innovasiyalar) çalışır. Bu, maliyyə sektorunun rəqəmsallaşma sürətini göstərir.
• Məzənnə sabitliyi və valyuta ehtiyatları: Azərbaycan manatı ABŞ dollarına qarşı rəsmi olaraq stabil 1.7000 səviyyəsində qalmaqdadır. AMB-nin açıqladığı rəsmi hesabata görə, qurumun valyuta ehtiyatları son bir ayda 3.5% artaraq rekord 13 milyard 157.6 milyon dollara çatıb.

Qlobal birja və maliyyə bazarları

Qlobal bazarlarda investorların əhval-ruhiyyəsi ABŞ-dən gələn makroiqtisadi göstəricilər və böyük bankların rüblük hesabatları fonunda müsbətə doğru dəyişib:

ABŞ inflyasiyası sürpriz etdi, “Fed” faiz gözləntiləri düşdü

ABŞ-də gözləniləndən daha aşağı açıqlanan istehlakçı (CPI) və istehsalçı (PPI) qiymətləri indeksi qlobal birjalarda ralli yaradıb.

• İnflyasiyanın səngiməsi ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (Fed) növbəti (29 iyul) iclasında faiz dərəcələrini artırmaq ehtiyacını tamamilə aradan qaldırıb.
• Bununla da yaxın 12 ay ərzində əlavə faiz artımı ehtimalı bazarlarda dərhal 40% səviyyəsinə qədər geriləyib. Dollar indeksi bir qədər zəifləyərkən, Avro dollar qarşısında mövqeyini gücləndirib.

Neft qiymətlərində sıçrayış

Süveyş kanalı və Hörmüz boğazı ətrafında yenidən qızışan geosiyasi gərginlik fonunda neft qiymətləri son 48 saatda yüksək səviyyələrini qoruyub. Brent markalı xam neft bir qədər dəyişkənlik nümayiş etdirsə də, bir barel üçün 84–85 dollar diapazonunda ticarət olunub. Donald Trampın Hörmüz boğazından keçən bəzi yüklərə qarşı təklif edilən 20%-lik verginin tətbiq olunmayacağını bildirməsi isə qiymətlərdəki kəskin yüksəlişi bir qədər cilovlayıb.

Qlobal bankların möhtəşəm rüblük hesabatları

Dünyanın nəhəng maliyyə qurumları 2026-cı ilin II rübü üzrə maliyyə hesabatlarını açıqlamağa davam edir:

• Avropanın ən böyük banklarından olan Nordea Bank, Yaxın Şərqdəki münaqişələrə rəğmən güclü gəlirlilik nümayiş etdirərək aktivlərinin həcmini (AuM) rekord 505 milyard avroya çatdırıb və səhmdarlarına aralıq dividend paylamaq qərarı verib.
• ABŞ-nin regional nəhənglərindən olan Citizens Financial Group xalis mənfəətini illik müqayisədə 35% artıraraq 587 milyon dollara çatdırdığını elan edib. Bu cür güclü bank hesabatları qlobal səhm birjalarını (S&P 500, Nasdaq) yaşıl zonada saxlayıb.