Son günlər ərzində qlobal birjalarda və Azərbaycanın maliyyə sektorunda olduqca hərəkətli, gələcək trendləri müəyyən edən mühüm hadisələr baş verib.

Gündəmin ən əsas maliyyə-bank xəbərlərinin icmalı:

Azərbaycan maliyyə və bank yenilikləri

• Bakıda İslam İnkişaf Bankının (İİB) illik toplantıları və 2.8 milyard dollarlıq paket: İyunun 16-dan başlayaraq Bakı qlobal maliyyə liderlərinin mərkəzinə çevrilib. İİB-nin İllik Toplantısı çərçivəsində İcraçı Direktorlar Şurası üzv ölkələrdə böyük layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün 2.8 milyard dollar həcmində nəhəng maliyyə paketini təsdiqləyib.
• Azərbaycanda İslam bankçılığı alətlərinin tətbiqi: İyunun 17-də Bakıda keçirilən rəsmi görüşlərdə İqtisadiyyat Nazirliyi və İİB arasında imzalanan sazişlərlə yerli şirkətlərin və KOB-ların (Kiçik və Orta Biznes) beynəlxalq standartlara uyğunlaşması, rəqəmsallaşması və ölkədə Şəriət prinsiplərinə uyğun alternativ maliyyə mexanizmlərinin (İslam bankçılığı) hüquqi-praktiki inteqrasiyası sürətləndirilib. Global miqyasda 4 trilyon dollarlıq bu bazara Azərbaycanın aktiv daxil olması hədəflənir.
• Mərkəzi Bankdan yeni beynəlxalq sazişlər: Azərbaycan Mərkəzi Bankının sədri Taleh Kazımov Bakıdakı sammit çərçivəsində Sudan Mərkəzi Bankı ilə əməkdaşlıq memorandumu imzalayıb. Saziş monetar siyasət, fintech və ödəniş sistemləri üzrə təcrübə mübadiləsini əhatə edir. Həmçinin AMB, maliyyə sektorunda yaşıl taksonomiyanın (dayanıqlı və ekoloji maliyyələşmə) tətbiqini sürətləndirəcəyini bəyan edib.

Qlobal birja hadisələri

• FED-in kritik faiz qərarı və birjalarda “Sərt Dövr” Siqnalı (17 İyun): ABŞ Federal Ehtiyatlar Sistemi (FED/FOMC) iyunun 17-də faiz dərəcəsini gözlənildiyi kimi 3.50% – 3.75% aralığında sabit saxlayıb. Lakin FED sədri Kevin Uorşun (Kevin Warsh) rəhbərliyi ilə keçən iclasın proqnozları (“Dot Plot”) birjaları sarsıdıb. FED rəsmilərinin 2026-cı ilin sonuna qədər faiz artımına getmək mövzusunda tam yarı-yarıya (50/50) bölünməsi mərkəzi bankın daha sərt siyasətə keçəcəyi qorxusunu yaradıb.
• İnflyasiya proqnozu artırıldı, birjalar çökdü: FED bu il üçün iqtisadi artım proqnozunu aşağı salıb, baza inflyasiya proqnozunu isə kəskin şəkildə yuxarı doğru yeniləyib. Bu açıqlamadan dərhal sonra ABŞ istiqraz gəlirləri sıçrayış edib, qlobal səhm birjaları kəskin ucuzlaşıb, ABŞ dolları isə digər valyutalar qarşısında sürətlə dəyər qazanıb.
• Valyuta bazarında gərginlik (USDCAD rekordu): Dolların qlobal güclənməsi digər mərkəzi bankları çətin vəziyyətə salıb. Məsələn, Kanada dolları kəskin ucuzlaşaraq USDCAD pariteti 1.41 həddini keçib və bu, idxal inflyasiyası təhlükəsini artırıb.

Birjanın diqqət mərkəzi: FED rabitə, daxili balans, inflyasiya çərçivələri və əmək məhsuldarlığını araşdırmaq üçün təcili olaraq 5 xüsusi işçi qrupu (taskforce) yaratdığını elan edib. Ekspertlər FED-in 16 illik sabit rabitə dilinin dəyişdiyini və qarşıdakı aylarda bazarlarda volatilliyin (dalğalanmanın) yüksək olacağını bildirirlər.