18 İyun: Azərbaycan və dünya tarixində hansı ilklər yaşanıb?

İyunun 18-i həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində bir çox əlamətdar ilklərlə və mühüm hadisələrlə yadda qalıb.

Bu xüsusi gündə ilk dəfə baş verən ən maraqlı və tarixi məqamlar:

Azərbaycan tarixi:

  • Azərbaycanda ilk dəfə “İnsan Hüquqları Günü” (2007): 1998-ci ilin məhz bu günündə ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən “İnsan hüquqlarının müdafiəsinə dair Dövlət Proqramı” təsdiq edilib. Bu mühüm addımın şərəfinə, Prezident İlham Əliyevin 2007-ci ildə imzaladığı sərəncamla 18 iyun ölkəmizdə ilk dəfə rəsmi olaraq İnsan Hüquqları Günü elan olunub.
  • Qafqaz İslam Ordusunun ilk irimiqyaslı əməliyyatı – I Qaraməryəm döyüşü (1918): Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xilasına gələn Qafqaz İslam Ordusu və Azərbaycan könüllüləri Göyçay yaxınlığında (Qaraməryəm kəndi) bolşevik-daşnak işğalçılarına qarşı ilk böyük hərbi əməliyyata başlayıblar. Bu döyüşlər sonradan Bakının azad olunmasına gedən yolun təməlini qoyub.

Dünya tarixi

  • Atlantik okeanını təyyarə ilə keçən ilk qadın (1928): Əfsanəvi amerikalı pilot Ameliya Erhart iyunun 18-də mühərrikli təyyarə ilə Atlantik okeanını uçaraq keçən ilk qadın kimi tarixə düşüb və bütün dünyada qadın aviasiyasının simvoluna çevrilib.
  • Kosmosa uçan ilk amerikalı qadın (1983): NASA-nın “Challenger” (STS-7) kosmik gəmisi ilə fəzaya ucalan Salli Rayd kosmosa gedən ilk amerikalı qadın astronavt olub.
  • Qazaxıstanın ilk süni peyki (2006): Qazaxıstan özünün ilk rabitə və yayım peyki olan “KazSat”-ı Baykonur kosmodromundan uğurla orbitə çıxarıb.
  • ABŞ ordusunda ilk qaradərili zabit (1942): ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri öz tarixində ilk dəfə qaradərili zabiti — Harvard Universitetinin tibb tələbəsi Bernard Vitfild Robinsonu rəsmi olaraq xidmətə qəbul edib.

Digər böyük tarixi hadisələr

Napoleonun sonu – Vaterloo döyüşü (1815): Dünya hərb tarixinin ən məşhur döyüşlərindən biri məhz bu gün baş verib. Napoleon Bonapart Belçika torpaqlarında ingilis-alman ittifaqına məğlub olaraq, Müqəddəs Yelena adasına ömürlük sürgün edilib və onun “100 günlük” hakimiyyəti tamamilə bitib.

1917-Azərbaycan simfonik musiqisinin banilərindən biri, görkəmli bəstəkar Cövdət Hacıyev anadan olub.

1942-“The Beatles” qrupunun əfsanəsi Pol Makkartni doğulub.

1953-Misirdə 74 illik İngiltərə müstəmləkəçiliyi rəsmən bitib və ölkə respublika elan olunub.

1979-SSRİ və ABŞ rəhbərləri (Brejnev və Karter) strateji nüvə silahlarının azaldılmasına dair tarixi SALT-II müqaviləsini imzalayıblar.


Discover more from TIME

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Bir şərh yazın