Azərbaycanın daxili bazarında, həm də qlobal maliyyə arenalarında birja investorlarını və bank sektorunu hərəkətə gətirən çox mühüm, hətta bəzi “tarixi” qərarlar qəbul edilib.

Qlobal birjalarda böyük “Atəşkəs Rallisi” və neft

Son ayların ən gərgin mövzusu olan ABŞ-İran gərginliyində daxil olan xəbərlər qlobal birjalarda əsl bayram ab-havası yaradıb.

• Birjalar rekord qırır: ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazının yenidən tam açılması və atəşkəsin uzadılması ilə bağlı əldə olunan ilkin razılaşma dünya birjalarını (S&P 500, Nasdaq) sürətlə yuxarı daşıyıb. Xüsusilə yanacaq xərcləri yüksək olan aviaşirkətlərin və kruiz nəhənglərinin səhmləri (məsələn, Royal Caribbean %6.6) kəskin bahalaşıb.
• Neft qiymətləri sakitləşir: Siyasi gərginliyin yumşalması və neft axınının bərpa olunacağı gözlənildiyi üçün xam neft qiymətlərində bir qədər ucuzlaşma və sabitləşmə müşahidə olunur.

Trilyon dolların astanasındakı IPO-lar və Süni İntellekt (AI)

Maliyyə dünyasında növbəti böyük dalğa texnologiya nəhənglərinin birjaya çıxışı (IPO) ətrafında fırlanır.

• İnvestorlar böyük həyəcanla iyun ayında start götürməsi gözlənilən trilyon dollarlıq nəhəng IPO-ları gözləyirlər. İlon Maskın SpaceX şirkətinin bu sıranın ilki olacağı, ardınca isə AI nəhəngləri Anthropic və OpenAI-ın gələcəyi bildirilir.
• Digər tərəfdən, yarımkeçirici və çip istehsalçısı olan Micron şirkətinin bazar dəyəri bu günlərdə 1 trilyon dollar həddini keçərək süni intellekt çılğınlığının birjalardakı gücünü bir daha sübut etdi.

Azərbaycan maliyyə sektorunda kibertəhlükəsizlik dönüşü

Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) ötən günlərdə rəsmən elan etdiyi xəbər yerli bank sektoru üçün tarixi əhəmiyyət daşıyır.

• Azərbaycan qlobal kibertəhlükəsizlik nəhəngi olan “FIRST” (Forum of Incident Response and Security Teams) beynəlxalq təşkilatına rəsmən üzv qəbul edilib. Bu addım yerli bankların və rəqəmsal maliyyə platformalarının qlobal kibertəhdidlərə qarşı müdafiəsini tamamilə yeni səviyyəyə qaldıracaq.
• AMB həmçinin bəyan edib ki, yerli maliyyə institutlarında süni intellektin tətbiqində ən böyük maneə hələ də “data hazırlığının” (məlumat infrastrukturunun) tam səviyyədə olmamasıdır və hazırda əsas islahatlar bu istiqamətə yönəlib.

Parlamentdə yeni bank təklifi və manatın vəziyyəti

Daxili bank və iqtisadiyyat gündəmində isə kənd təsərrüfatının maliyyələşdirilməsi əsas mövzulardan biridir.

• Milli Məclisdə keçirilən ictimai dinləmələrdə deputat Əli Məsimli aqrar sektorun, balıqçılıq və emal sənayesinin inkişafını birbaşa və daha effektiv dəstəkləmək üçün Azərbaycanda ixtisaslaşmış yeni bir bankın (məsələn, Aqrar Bank) yaradılması təklifini irəli sürüb. Bu təklif ekspertlər tərəfindən geniş müzakirə olunur.
• Azərbaycan Mərkəzi Bankı isə ənənəvi olaraq manatın ABŞ dollarına qarşı rəsmi məzənnəsini dəyişməz – 1,7000 səviyyəsində saxlamağa davam edir.