Kino aləmində bu həftənin və xüsusilə bu günün (22 may) ən isti, səs-küylü və diqqətçəkən yeniliklərlə doludur. Hazırda dünya kinosunun ürəyi Fransada döyünür, amma Hollivuddan da böyük sürprizlər var.

Kann Film Festivalından son dəqiqə

79-cu Kann Film Festivalı artıq yekunlaşmaq üzrədir (12–23 may) və əsas mükafat — “Qızıl Palma Budağı” uğrunda mübarizə pik həddə çatıb.

• 20 dəqiqəlik alqış və tənqidçilərin mübahisəsi: Dünən gecə festivalda rejissor cütlüyü Xavyer Kalvo və Xavyer Ambrossinin Penelope Kruz və Qlenn Klosun da rol aldığı “La Bola Negra” (Qara kürə) dramının premiyerası baş tutdu. Tamaşaçılar filmi tam 20 dəqiqə ayaqüstə alqışlasalar da, tənqidçilər iki yerə bölünüb — bziləri filmi “dağınıq melodram” adlandırır, bəziləri isə heyran qalıb.
• Fəxri mükafatlar: Bu il festivalın xüsusi qonaqları arasında rejissor Piter Cekson və premiyerası maraqla qarşılanan Con Travolta “Fəxri Palma Budağı” ilə təltif edildilər. Sabahkı bağlanış mərasimində isə üçüncü fəxri mükafat canlı əfsanə Barbra Streyzanda təqdim olunacaq.

Hollivud və dünya kinosundan yeniliklər

• Maykl Cekson bioqrafiyasının davamı gəlir: Keçən ay (apreldə) nümayişə girən və dünya miqyasında artıq 715 milyon dollar gəlir əldə edərək kassa rekordları qıran “Michael” bioqrafik filminin rəsmi davamı (sikveli) çəkilir! “Lionsgate” studiyasının rəhbəri Adam Foqelson bu gün rəsmi olaraq bildirib ki, layihənin 25-30%-i artıq hazırdır (ilk filmdən qalan və istifadə olunmayan kadrlar sayəsində). Yeni film xronoloji ardıcıllıqla getməyə bilər, hadisələr həm irəli, həm geri addımlayacaq.
• “Ulduz Müharibələri” 7 ildən sonra böyük ekrana qayıdır: Bu ayın ən böyük kassa hadisələrindən biri — “Star Wars: The Mandalorian and Grogu” filmi bu həftəsonu qlobal miqyasda yüzlərlə kinoteatrda nümayişə başlayır. Bu, son 7 ildə kinoteatrlara gələn ilk tammetrajlı “Ulduz Müharibələri” filmidir.
• Kristofer Nolandan “Odisseya” və yeni ulduz dueti: Kristofer Nolanın üzərində işlədiyi yeni gizli layihənin təfərrüatları yayılıb. Rejissor Homerin məşhur “Odisseya” dastanını müasir və fərqli vizual dillə adaptasiya edir. Filmdə baş rolları (Afinalı və Telemaxı) son dövrün ən populyar ulduz cütlüyü — Tom Holland və Zendaya canlandıracaq.

Texnoloji inqilab: Kanda ilk süni intellekt filmi

Kino sənayesində böyük müzakirələrə səbəb olan bir digər hadisə isə Kanda baş tutub. Tamamilə süni intellekt vasitəsilə ərsəyə gətirilən ilk tammetrajlı bədii film — “Hell Grind” elmi-fantastik döyüş filminin premiyerası keçirilib. Cəmi 15 nəfərlik komanda tərəfindən bir neçə həftəyə hazırlanan və 500 min dollara başa gələn bu 95 dəqiqəlik layihə, gələcəyin kino istehsalı modelinin ilk rəsmi nümunəsi kimi qəbul edilir.

Azərbaycanın kino sənayesində də məhz bu günlərdə olduqca dinamik, həm yaradıcı, həm də struktur baxımından böyük yeniliklər və rəsmi qərarlar yaşanır. Ölkə kinosunun cari mənzərəsini formalaşdıran ən son yeniliklər bunlardır:

Azərbaycanın kino sənayesi

Azərbaycan Respublikasının Kino Agentliyi yerli kino sənayesini canlandırmaq üçün hər il ən azı 10 tammetrajlı bədii film istehsal etməyi qarşısına məqsəd qoyub.

• Yeni müsabiqə elanı: ARKA bu günlərdə *”Dövlət dəstəyi ilə istehsal ediləcək film layihələri müsabiqəsi”*nin reqlamentini təqdim etdi. Müstəqil prodüser mərkəzlərini və özəl sektoru stimullaşdırmaq məqsədi daşıyan bu müsabiqəyə rəsmi müraciətlər 1 iyun 2026-cı il tarixindən etibarən start götürəcək.

Yeni filmlər

Bu il izləyicilərin ixtiyarına veriləcək və çəkilişləri/hazırlıqları davam edən maraqlı layihələrin adları açıqlanıb:

• “Buzlar əriyəndə” (Rejissor: Xəyyam Abdullazadə): Sosial-dram və araşdırma janrında olan bu layihə dövlət tərəfindən istehsala buraxılan əsas filmlərdən biridir.
• “Akinak” (Rejissor: Elxan Cəfərov): Azərbaycan torpaqlarında mövcud olmuş qədim İşquz (İç Oğuz) dövlətindən bəhs edən irimiqyaslı tarixi ekran işinin hazırlıqları sürətlə davam edir. Rejissor gənc nəslə tariximizi sevdirmək üçün vizual effektlərə xüsusi önəm verildiyini bildirib.
• “Tağıyev: Məktəb”: Bakı Media Mərkəzinin istehsalı olan və xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevin həyatından bəhs edən növbəti bədii filmin ilk rəsmi təqdimatı bu ayın əvvəlində baş tutub və böyük maraqla qarşılanıb.
• Molla Nəsrəddin haqqında yeni layihə: Rejissor Vaqif Mustafayevin ssenarisi əsasında çəkiləcək “Nəsrəddin hoca” filmi (və Daşkəndlə imzalanan müştərək memorandum çərçivəsindəki layihələr) yumor və müdrikliyi müasir kino dili ilə birləşdirəcək.

Kinomuzda struktur dəyişikliyi

Azərbaycan kino ictimaiyyətinin diqqətlə izlədiyi ən isti inzibati xəbər isə yaradıcılıq ittifaqı ilə bağlıdır.

• Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının (AKİ) növbəti böyük qurultayının tarixi rəsmən açıqlandı. Qurumun yeni sədrinin seçiləcəyi toplantı gələn həftə — 26 may saat 14:00-da “Landmark” otelində keçiriləcək. Sədrlik postu üçün iki əsas namizədin adı rəsmiləşib: Xalq artisti Şəfiqə Məmmədova və rejissor Əli İsa Cabbarov.

Sənədli və alternativ kino hərəkatı

• Yerli animasiya sahəsində ən böyük hadisə olan 9-cu ANİMAFİLM Beynəlxalq Animasiya Festivalının hazırlıqları çərçivəsində yeni yerli və xarici layihələrin qəbulu intensivləşib.