Bu gün, yəni 22 aprel tarixində bəşəriyyət üçün həm elmi, həm də siyasi baxımdan bir neçə mühüm “ilk” qeydə alınıb.

İlk “Yer Günü” (Earth Day)

1970-ci ilin məhz bu günündə tarixdə ilk dəfə Yer Günü qeyd olunmağa başlanıb. ABŞ-da senator Qeylord Nelsonun təşəbbüsü ilə başlayan bu hərəkat, ətraf mühitin mühafizəsi məqsədilə milyonlarla insanı küçələrə çıxaran ilk kütləvi ekoloji aksiya idi. Bu gün hazırda 190-dan çox ölkədə qeyd olunur.

Atlantik okeanını keçən ilk buxar gəmisi

1838-ci il aprelin 22-də Britaniyaya məxsus “Sirius” paroxodu tarixdə ilk dəfə yalnız buxar gücü ilə Atlantik okeanını keçərək Nyu-York limanına daxil olub. Səyahət 18 gün davam etmişdi. Bu hadisə dəniz nəqliyyatında yelkənli gəmilər dövrünün bitməsinin başlanğıcı idi.

Tarixdə ilk genişmiqyaslı xlor qazı hücumu

Birinci Dünya Müharibəsi zamanı, 1915-ci ilin bu günündə İpr döyüşündə (Belçika) Almaniya ordusu tarixdə ilk dəfə kimyəvi silahı (xlor qazını) genişmiqyaslı şəkildə istifadə etdi. Bu, müasir müharibə tarixində kütləvi qırğın silahlarının tətbiq edildiyi ilk dəhşətli nümunələrdən biri hesab olunur.

Braziliyanın kəşfi

Portuqaliyalı dənizçi Pedro Alvares Kabral 1500-cü il aprelin 22-də Cənubi Amerika sahillərinə çatan və buranı Portuqaliya ərazisi elan edən ilk avropalı oldu. Beləliklə, Braziliyanın rəsmi tarixi bu gündən etibarən yazılmağa başladı.

İlk qanunsuz abort qərarı (ABŞ) – 1973

Hüquq tarixinə marağınız varsa, məşhur “Roe v. Wade” işi üzrə ABŞ Ali Məhkəməsinin qərarı məhz bu dövrlərə təsadüf edir və bir çox ştatda abortun leqallaşdırılmasına yol açan ilk ciddi hüquqi addım sayılırdı.

Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasının elanı

1918-ci ilin məhz bu günündə mərkəzi Tiflis olan Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasının (ZDFR) müstəqilliyi elan edilib. Bu federasiyaya Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan daxil idi.

• Önəmi: Bu, region xalqlarının Rusiya imperiyasından ayrılaraq qurduğu ilk müştərək müstəqil dövlət quruluşu idi. Lakin bu qurum cəmi bir ay yaşadı və mayın sonunda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) daxil olmaqla müstəqil dövlətlər yarandı.

Milli teatr tarixində ilk: “Hacı Qara”

Dəqiq gün fərqi ilə 1873-cü ilin aprel ayının bu günlərinə təsadüf edən mühüm bir mədəniyyət hadisəsi: Azərbaycanda peşəkar milli teatrın əsası M.F. Axundzadənin “Lənkəran xanının vəziri” və “Hacı Qara” komediyalarının tamaşaya qoyulması ilə qoyulmuşdur. Bu, müsəlman Şərqində teatr sənətinin ilk rəsmi addımları idi.