Rabitə, astronomiya və elmi alətləri birləşdirən tematik kollaj

Tarixdə bu gün: Xəzər neftini dünyaya açan saziş və bəşəriyyəti dəyişən 7 böyük «ilk»

18 noyabr dünya elm, texnologiya və mədəniyyət salnaməsində bir sıra «ilk»lərlə və Azərbaycanın müstəqillik dövrü diplomatiyası və enerji strategiyasında dönüş nöqtələri ilə yadda qalıb.

Bu gün bəşəriyyət ilk dəfə səsli Mikki Mausla tanış olub, düyməli telefonlardan istifadə etməyə başlayıb, kosmik aparatımız Yerdən 1 işıq günü uzaqlığa çatıb, Azərbaycan isə Xəzər neftini dünya bazarlarına çıxaran tarixi Bakı–Tbilisi–Ceyhan sazişinə imza atıb.

Dünya tarixi

  • Puerto-Riko adasının avropalılar tərəfindən ilk dəfə kəşfi
    1493
    Xristofor Kolumb ikinci ekspedisiyası zamanı ilk dəfə indiki Puerto-Riko adasının sahillərini gördü və onu San-Xuan-Bautista adlandırdı.
  • Qərb yarımkürəsində ilk qaradərili respublikanın təməli
    1803
    Vertye döyüşündə Haiti inqilabçıları Fransa ordusu üzərində həlledici qələbə qazandılar. Bu qələbə kölələrin üsyanı nəticəsində yaranan ilk müstəqil respublikanın — Haitinin qurulmasına yol açdı.
  • İlk rəsmi göyərçin poçtu xidməti
    1870
    Fransa-Prussiya müharibəsi zamanı mühasirədə qalan Paris ilə Tur şəhəri arasında ilk dəfə rəsmi olaraq poçt göyərçinləri vasitəsilə mikrofilmləşdirilmiş məktubların daşınmasına başlanıldı.
  • Standart saat qurşaqlarının ilk tətbiqi («İki günorta günü»)
    1883
    ABŞ və Kanada dəmir yolu şirkətləri minlərlə fərqli yerli vaxtın yaratdığı qarışıqlığa son qoymaq üçün Şimali Amerikada ilk dəfə vahid kontinental saat qurşaqlarını rəsmən tətbiq etdilər.
  • Mikki Mausun debütü və ilk uğurlu səsli cizgi filmi
    1928
    Nyu-Yorkdakı «Colony» kinoteatrında Uolt Disneyin musiqi və səs effektləri ilə sinxronlaşdırılmış ilk məşhur cizgi filmi «Paroxod Villi» (Steamboat Willie) nümayiş olundu və Mikki Maus ilk dəfə geniş auditoriya qarşısına çıxdı.
  • İlk düyməli telefonun istifadəyə verilməsi
    1963
    «Bell Telephone Company» ABŞ-da ənənəvi fırlanan diskləri əvəz edən ilk düyməli (Touch-Tone) telefonları abunəçilərin istifadəsinə təqdim etdi.
  • «Voyager 1» Yerdən 1 işıq günü uzaqlığa çatan ilk kosmik aparat oldu
    18 noyabr 2026
    1977-ci ildə kosmosa buraxılan NASA-nın «Voyager 1» zondu təxminən 49 illik səyahətdən sonra Yerdən 25,9 milyard kilometr (1 işıq günü) məsafəni qət edən ilk insan istehsalı obyekt kimi tarixə düşdü. Artıq Yerdən göndərilən radio siqnalın aparata çatması tam 24 saat çəkir.

Azərbaycan tarixi

  • 1992 — Azərbaycan və Gürcüstan arasında ilk diplomatik münasibətlər: Dövlət müstəqilliyinin bərpasından sonra iki qonşu ölkə arasında ilk dəfə rəsmi diplomatik əlaqələr quruldu.
  • 1993 — Azərbaycan və Zambiya arasında diplomatik əlaqələr: Azərbaycanın Afrika qitəsi ölkələri ilə ikitərəfli münasibətləri çərçivəsində rəsmi protokol imzalandı.
  • 1999 — Bakı–Tbilisi–Ceyhan (BTC) kəmərinin tarixi sazişi: ATƏT-in İstanbul sammiti çərçivəsində Çırağan sarayında Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə prezidentləri Xəzər neftini ilk dəfə birbaşa Aralıq dənizi vasitəsilə dünya bazarlarına çıxaracaq BTC əsas ixrac boru kəmərinə dair sənədləri imzaladılar. Həmin gün Azərbaycan həmçinin Avropa Təhlükəsizliyi Xartiyasına qoşuldu.

Discover more from TIME

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Bir cavab yazın