Bakı və dünya sürətlə dəyişən geosiyasi proseslərin, hərbi gərginliklərin və seçki həyəcanının təsiri altındadır. Böyük siyasi manşetlər diqqəti özünə cəlb edərkən; rəqəmsal bazardakı qəfil dəyişikliklər, kölgədə qalan humanitar fəlakətlər və sosial-iqtisadi risklər gözlərdən yayınır.

Zəfər Günü ərəfəsindəki Böyük Qayıdışdan Yaxın Şərqdəki yeni gərginliklərə, Ramiz Mehdiyevin işindən ChatGPT-nin Azərbaycan bazarındakı geriləməsinə kadar — günün bütün görünən və görünməyən tərəfləri tək bir icmalda.

Azərbaycan gündəmi

• Zəfər Günü ərəfəsi və “Böyük Qayıdış”: 8 Noyabr Zəfər Gününün yaxınlaşması ilə eləcə də Qarabağ və Şərqi Zəngəzura əhalinin köçürülməsi, infrastruktur layihələrinin yekunlaşdırılması gündəmin əsas siyasi və ictimai mövzusudur.
• Kadr dəyişiklikləri və dövlət strukturları: Dövlət Ehtiyatları Agentliyinə yeni sədri (Səbuhi Sadıqov) təyinatı və bir sıra inzibati idarələrdəki yenilənmələr geniş təhlil edilir.
• Məhkəmə və istintaq xəbərləri: Ramiz Mehdiyevin cinayət işi üzrə istintaq təfərrüatları və ailə üzvlərinin dindirilməsi ilə bağlı məlumatlar yerli mediada ən çox oxunanlar arasındadır.

Kölgədə qalan hadisələr

• ChatGPT və rəqəmsal bazarın pay itkisi: Azərbaycanın rəqəmsal bazarında maraqlı bir meyl diqqətdən qaçır — oktyabr-noyabr göstəricilərinə görə, ChatGPT-nin ölkədəki bazar payında 29%-ə yaxın azalma qeydə alınıb. İstifadəçilərin alternativalara keçidi rəqəmsal sahədə yeni trenddən xəbər verir.
• Sosial səhiyyə və təhsil təhlükəsi: Səhiyyə statistikasında şəhər yerlərində ana ölümlərinin kəskin artması və yeni tədris ilində özəl məktəblərdə təhsil haqlarının yüksəlməsi fonunda özəl sektorda şagird sayının azalacağı ilə bağlı xəbərdarlıqlar böyük siyasi xəbərlərin kölgəsində qalıb.
• Mərkəzi Asiya ilə inteqrasiya: Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə vahid ödəniş sistemlərinin birləşdirilməsi istiqamətindəki praktiki addımları biznes dairələri istisna olmaqla geniş auditoriyanın gözündən yayınır.

Dünya gündəmi

• ABŞ Konqresinə aralıq seçkiləri (Midterms): ABŞ-da keçirilən aralıq seçim nəticələri və Donald Trampın daxili-xarici siyasətinə təsir imkanları bütün qlobal medianın diqqət mərkəzindədir.
• Yaxın Şərq və ABŞ-İran ziddiyyətləri: ABŞ-ın Hörmüz boğazında (Qeşm adası) İranın HHM obyektinə endirdiyi məhdud zərbələr və Trampın İsrailə illik 4 milyard dollarlıq hərbi yardımı dayandıracağı barədə bəyanatı beynəlxalq birjalarda və siyasətdə ciddi dalğalanma yaradıb.
• İsraildə hökumət böhranı: İsraildə müxalifət blokunun Netanyahunu əvəzləmək üçün Qadi Eysenkotun namizədliyi üzərində razılığa gəlməsi Yaxın Şərqdə yeni siyasi konfiqurasiya siqnalı verir.

Kölgədə qalan hadisələr

• Afrika və humantar böhranlar: Konqo Demokratik Respublikasında davam edən Ebola epidemiyası (5 300-dən çox ölüm) və Sudandakı aclıq riskləri böyük dövlətlərin seçki və hərbi gündəmi arasında diqqətdən kənarda qalır.
• Bioloji müxtəliflik və “İrəvan Yolu” (COP17): Ermənistanda təşkil olunan BMT-nin Biomüxtəliflik üzrə COP17 sammitində 2030-cu il hədəflərinə çatmaq üçün yeni yol xəritəsi (“Yerevan Pathway”) qəbul edilib.
• Jurnalist qətllərində cəzasızlıq və dron təhlükəsi: YUNESKO-nun son hesabatına görə, dünyada öldürülən hər 7 jurnalistdən 6-sının qatili cəzasız qalır. Münaqişə zonalarında jurnalistlərə qarşı dronlardan istifadə olunması isə mətbuat azadlığı üçün yeni qlobal təhdid kimi qeydə alınıb.