21 oktyabr — elmdən siyasətə, böyük coğrafi kəşflərdən mədəniyyət tarixinə qədər bəşəriyyətin gedişatını dəyişən müstəsna günlərdən biridir.

Tomas Edisonun dünyanı işıqlandıran ilk lampasından Magellanın okeanları birləşdirən boğazı kəşf etməsinə, eləcə də Azərbaycanın müasir siyasi taleyinə təsir edən tarixi dönüş nöqtələrinə qədər bu gün baş verən ilklər tarixin səhifələrinə qızıl hərflərlə yazılıb.

Dünya tarixi

• 1520 — Magellan boğazının kəşfi: Portuqaliyalı dənizçi və səyyah Ferdinand Magellan Cənubi Amerikanın cənubunda Atlantik və Sakit okeanlarını birləşdirən boğazı kəşf edib. Bu, dünya ətrafında ilk dəniz səyahətinin ən vacib addımlarından biri idi və sonradan bu keçidə “Magellan boğazı” adı verildi.
• 1824 — Portlend sementinin patenti: İngilis bənna Cozef Aspdin müasir tikintinin əsasını qoyan “Portlend sementi” adlandırdığı materialın patentini alıb. Bu ixtira müasir betonu və göydələnlərin tikintisini mümkün edən sıçrayış oldu.
• 1879 — Tomas Edisonun elektrik lampası sınağı: Tomas Edison kömürləşdirilmiş sapdan istifadə edərək hazırladığı ilk effektiv və uzunömürlü közərmə lampasını uğurla sınaqdan keçirib. Lampanın fasiləsiz yanması elektrik erasının başlanğıcı sayılır.
• 1858 — Qanqan rəqsinin ilk nümayişi: Parisdə Jak Offenbaxın “Orfey cəhənnəmdə” operettasının premyerasında məşhur “Qanqan” (Can-can) rəqsi ilk dəfə səhnədə ifa olunub.
• 1945 — Fransada qadınlara ilk dəfə səsvermə hüququ: Fransada qadınlar tarixdə ilk dəfə olaraq milli seçkilərdə səs vermək hüququ qazanıblar və seçkilərdə iştirak ediblər.
• 1959 — Quqqenhaym Muzeyinin açılışı: Nyu-Yorkda məşhur arxitektor Frank Lloyd Rayt tərəfindən layihələndirilmiş, spiralvari qeyri-adi arxitekturası ilə tanınan Solomon Quqqenhaym Muzeyi qapılarını ilk dəfə ictimaiyyətə açıb.

Azərbaycan tarixi

• 1987 — Heydər Əliyevin SSRİ rəhbərliyindən istefası: Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini və Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Büro üzvlüyündən istefa verib. Bu hadisə Sovet İttifaqının süqutuna aparan proseslərdə və Azərbaycanın müstəqillik tarixinin növbəti mərhələsində böyük siyasi əhəmiyyət kəsb etmişdir.
• 1905 — Bakıda ilk fəhlə deputatları sovetinin yaradılması addımları: XX əsrin əvvəllərində Bakı neft sənayesində baş verən kütləvi tətillər fonunda Oktyabr siyasi tətilinin tərkib hissəsi kimi fəhlə şuralarının təşkilatlanması sürətlənmişdir.

Bu gün doğum günu olan və vəfat edən tarixi şəxsiyyətlər

• 1833 (Doğum) — Alfred Nobel: İsveçli kimyaçı, mühəndis, dinamitin ixtiraçısı və dünya şöhrətli Nobel Mükafatının təsisçisi.
• 1805 (Vəfat) — Admiral Horatio Nelson: Böyük Britaniya donanmasının əfsanəvi komandiri, Trafalqar dəniz döyüşündə Napoleon donanmasını məğlub etdiyi gün həlak olmuşdur.