19 oktyabr tarixi Azərbaycanda və dünya miqyasında mühüm siyasi, iqtisadi və elmi hadisələrlə yadda qaldı.

Ölkəmizdə səhiyyə rəhbərliyindəki kadr dəyişiklikləri, TƏBİB-in yeni tabeliyi və Neft Fondunun rekord qızıl ehtiyatları diqqət mərkəzində olduğu halda, dünyada Fransadakı kütləvi etirazlar və Yaxın Şərqdəki gərginlik gündəmi zəbt etdi. Parallel olaraq, xərçəngin müalicəsində yeni ümidlər yaradan elmi kəşflər və kölgədə qalan vacib hadisələr də günün xronikasına həkk olundu.

Azərbaycan gündəmi

• Yeni təyinatlar: Prezident İlham Əliyevin imzalamadığı sərəncamlarla səhiyyə naziri Teymur Musayev vəzifəsindən azad edilərək Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini təyin olundu. Səhiyyə Nazirliyi postuna isə TƏBİB-in keçmiş rəhbəri Anar Bayramov gətirildi.
• TƏBİB-in tabeçiliyi: Parallel fərmanla TƏBİB idarəetmə baxımından birbaşa Səhiyyə Nazirliyinə tabe edildi.

Kölgədə qalan hadisələr

• Eskişehirdə Beynəlxalq Konqres: Türkiyənin Eskişehir şəhərində Azərbaycanın Müstəqilliyinin Bərpası Gününün 35-ci ildönümünə həsr olunmuş Beynəlxalq Azərbaycan Konqresi işinə başladı.
• İsmayıllıda zəlzələ: Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin məlumatına əsasən, saat 11:35-də İsmayıllı rayonunda 3.0 maqnitudalı zəlzələ qeydə alınıb.
• 309 min hektar ərazi minalardan təmizləndi: Minalardan Təmizləmə Agentliyinin (ANAMA) 19 oktyabr tarixli hesabatında işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bu günədək təmizlənmiş torpaq sahəsinin 309 min hektara çatdığı elan olundu.
• Milli valyuta ehtiyatlarında dəyişiklik: Dövlət Neft Fondunun (SOFAZ) 9 aylıq hesabatı açıqlandı; Fondun qızıl portfeli rekord həddi — 28 milyard dolları (ümumi aktivlərin 37.9%-i) aşdı.

Dünya gündəmi

Ən çox müzakirə olunan temalar

• Fransada kütləvi etirazlar və iğtişaşlar: Paris başda olmaqla Fransa şəhərlərində yaşayış xərclərinin artması və təhsil ixtisarlarına qarşı davam edən nümayişlərdə 2 400-dən çox insan həbs edildi.
• Hörmüz Boğazında tanker insidenti: Yaxın Şərqdə gərginliyin artdığı bir dövrdə Hörmüz boğazında ticarət tankerinin dəniz minasına çırpılması qlobal neft bazarlarında narahatlığa səbəb oldu.

Kölgədə qalan hadisələr

• Papa XIV Leonun xəstəxanadan qayıdışı: İyul ayında seçilmiş yeni Roma Papası XIV Leon müalicə olunduğu klinikadan Vatikana geri qayıtdı və minlərlə dindar tərəfindən qarşılandı.

Elmdə və texnologiyada son kəşflər

C Vitamini və xərçəng müalicəsi arasında yeni əlaqə:

• Van Andel Tədqiqat İnstitutu tərəfindən dondurulmuş kliniki sınaqların yekunu dərc olundu. Tədqiqat göstərdi ki, yüksək dozalı Vitamin C müəyyən növ immunoterapiya müalicələrinin xərçəng hüceyrələrinə təsirini dəfələrlə artırır.

Kainatın maye özülülüyü və həyatın yaranması:

• Alimlər biologiyadakı hüceyrələrarası maye axını (o cümlədən qan dövranı) ilə Kainatın təməl fiziki sabitləri arasında birbaşa əlaqə olduğunu sübut edən nəzəri modeli təqdim etdilər. Bu kəşf həyatın nədən məhz bu fiziki qanunlar çərçivəsində mövcud ola bildiyini izah edir. Belə ki, tədqiqata əsasən, hüceyrələrarası maye axını və qan dövranı π/pi rəqəmi ilə tənzimlənən hidrodinamika və kvant qanunlarına tabedir. Damarların silindrik quruluşundan mayenin özülülük həddinə qədər bütün axın mexanizmləri π\pi sabitinin təmin etdiyi həndəsi balans sayəsində mümkündür. Bu riyazi sabit olmasaydı, qanın axması üçün tələb olunan enerji bioloji olaraq imkansızlaşar və həyat mövcud ola bilməzdi.