“Kosmosun fəthindən müasir proqramlaşdırmanın təməlinə, tarixdən silinən günlərdən Azərbaycanın şanlı Zəfər xronikasına qədər…

15 oktyabr günü həm ölkəmizin, həm də bəşəriyyətin taleyini dəyişən, ilklərə imza atan unudulmaz hadisələrlə zəngindir. Bəs bu gün dünyada və Azərbaycanda ilk dəfə nə baş verib?”

Azərbaycan tarixi

• 15 oktyabr 2023 — Xankəndidə Azərbaycan bayrağının ucaldılması: Azərbaycan Ordusunun keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilk dəfə Xankəndi, Xocalı, Əsgəran, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərində Azərbaycanın Dövlət Bayrağını ucaltmış və ölkənin suverenliyi tam bərpa olunmuşdur.
• 15 oktyabr 2003 — İlham Əliyevin ilk dəfə Prezident seçilməsi: Azərbaycan Respublikasında keçirilən prezident seçkilərində İlham Əliyev ilk dəfə ölkə prezidenti seçilmişdir.
• 15 oktyabr 2020 — Vətən Müharibəsi Zəfər xronikası: 44 günlük Vətən Müharibəsi gedişində Azərbaycan Ordusu Füzuli rayonunun Arış, Cəbrayıl rayonunun Doşulu, Xocavənd rayonunun Edişə, Düdükçü, Edilli, Çiraquz kəndlərini ilk dəfə işğaldan azad etmişdir.

Dünya tarixi

• 1783 — İnsanlıq tarixinin ilk hava şarı uçuşu: Fransada Monqolfye qardaşlarının hazırladığı hava şarında Jan-Fransua Pilatr de Rozye ilk dəfə olaraq insani daşıyan (ləngidilmiş tethered) hava uçuşunu reallaşdırmışdır.
• 1997 — Kassini-Hüygens (Cassini-Huygens) kosmik gəmisinin buraxılması: NASA və ESA-nın birgə hazırladığı “Cassini” kosmik aparatı ilk dəfə Saturna doğru uzunmüddətli missiyasına başlamışdır. Bu aparat sonradan Saturnun peyki Titana enən ilk insan yapımı cihaz olmuşdur.
• 2003 — Çinin ilk müstəqil insanlı fəza missiyası: Çin “Şenjou-5” (Shenzhou 5) kosmik gəmisi vasitəsilə kosmonavt Yan Liveyi ilk dəfə kosmosa göndərərək kosmosa insan çıxaran dünyada 3-cü ölkə (ABŞ və SSRİ-dən sonra) olmuşdur.
• 1582 — Qriqorian təqviminə ilk dəfə keçid: Papa XIII Qriqori tərəfindən tətbiq edilən yeni təqvim sistemi ilk dəfə İspaniya, İtaliya, Polşa və Portuqaliyada qüvvəyə minmişdir. Juliyan təqvimindəki xətaları düzəltmək üçün oktyabrın 4-dən dərhal sonra oktyabrın 15-i elan olunmuşdur.
• 1956 — Fortran (FORTRAN) proqramlaşdırma dilinin ilk rəsmi təqdimatı: IBM şirkəti ilk geniş yayılan və yüksək səviyyəli proqramlaşdırma dili olan Fortran-ın ilk proqramçı təlimatını məhz bu gün istifadəyə vermişdir.