13 oktyabr  Azərbaycanın müasir dövlətçilik və nəqliyyat tarixində və dünya elmində inqilabi ilklərin baş verdiyi xüsusi bir gündür.

Naxçıvanın muxtariyyət statusunu təsbit edən Qars müqaviləsindən Bakı-Sabunçu dəmir yolunun açılışına, kosmosda ilk spiral qalaktikanın kəşfindən mobil telefon şəbəkəsinin doğuşuna qədər tarixin axınını dəyişən ən diqqətəlayiq hadisələri.

Azərbaycan tarixi

• 1921 — Qars müqaviləsinin imzalannması: Azərbaycan SSR, Ermənistan SSR, Gürcüstan SSR və Türkiyə Böyük Millət Məclisi arasında imzalanmış bu tarixi müqavilə ilə Naxçıvanın muxtariyyət statusu və Azərbaycanın tərkibində qalması beynəlxalq hüquqi müstəvidə təsbit edilmişdir.
• 1880 — Bakı-Sabunçu dəmir yolunun açılışı: Azərbaycanda ilk dəmir yolu xətti istifadəyə verilmişdir. Bu xətt Neft Bumu dövründə Bakı neftinin tez və təhlükəsiz daşınmasında dönüş nöqtəsi olmuşdur.
• 2020 — İkinci Qarabağ Müharibəsi (Zəfər Xronikası): Müzəffər Azərbaycan Ordusu Füzuli, Cəbrayıl və Xocavənd istiqamətində vacib strateji yüksəklikləri və kəndləri işğaldan azad edərək hərbi əməliyyatların gedişatını kökündən dəyişmişdir.

Dünya tarixi

• 1773 — İlk Burulğanlı (Spiral) Qalaktikanın kəşfi: Fransız astronom Şarl Messye tərəfindən Yer kürəsindən təxminən 31 milyon işıq ili uzaqlıqda yerləşən və “Messier 51” (Whirlpool Galaxy) adlandırılan ilk spiral qalaktika kəşf edilmişdir.
• 1892 — Astronomiyada fotoqrafiya ilə ilk kometa kəşfi: Amerikalı astronom Edvard Barnard səma cisimlərini vizual izləmə əvəzinə fotoqrafiya üsulu ilə kəşf edən ilk insan olmuşdur (C/1892 \ T1 kometası).
• 1923 — Ankaranın Türkiyənin paytaxtı elan edilməsi: Türkiyə Böyük Millət Məclisinin qəbul etdiyi qanunla Ankara rəsmi olaraq Türkiyə Cümhuriyyətinin paytaxtı seçilmiş və İstanbulun əsrlərlə davam edən paytaxtlıq statusuna son qoyulmuşdur.
• 1976 — Ebola Virusunun İlk Elektron Mikroskop Şəkli: ABŞ-ın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzində (CDC) Dr. Frederik Mörfi tərəfindən Ebola virusunun ilk dəfə elektron mikroskop altında təsviri (mikrofotoqrafiyası) çəkilmişdir.
• 1983 — İlk Kommersiya Mobil Telefon Şəbəkəsinin Buraxılışı: “Ameritech Mobile Communications” şirkəti ABŞ-ın Çikaqo şəhərində ilk dəfə analoq hüceyrəvi (1G) mobil telefon şəbəkəsini istifadəyə vermişdir.
• 2010 — Çilidə 33 Şaxtaçının 69 Günlük Xilas Əməliyyatı: “San Xose” mədənində 700 metr dərinlikdə çöküntü altında qalan 33 şaxtaçının hamısı xüsusi hazırlanmış kapsul vasitəsilə 69 gündən sonra sağ-salamat səthə çıxarılmışdır. Bu, dünya tarixində analoqu olmayan ən uzunmüddətli və uğurlu xilasetmə əməliyyatlarından biridir.

Ayrıca olaraq maraqlandığınız konkret bir dövr və ya sahə (məsələn, elm, mədəniyyət və ya hərb tarixi) varmı?