Son bir həftə ərzində texnologiya dünyası həm regional infrastruktur layihələri, həm də qlobal süni intellekt yenilikləri ilə zəngin oldu — Xəzəraltı optik kabel layihəsindən Microsoft-un lokal AI həllərinə və MilliNet 2026 müsabiqəsinə qədər ən diqqətçəkən texnoloji hadisələri təqdim edirik.

Azərbaycanın texnoloji yenilikləri

• Azərcell və Rəqəmsal Əməkdaşlıq Təşkilatı (DCO) arasında süni intellekt görüşü: Ölkənin aparıcı mobil operatoru Azərcell və DCO rəhbərliyi Bakıda keçirilən iclasda Azərbaycanın rəqəmsal mərkəzə (hub) çevrilməsi, bulud texnologiyaları və süni intellektin tətbiqi istiqamətində strateji addımları müzakirə ediblər.
• MilliNet 2026 Milli İnternet Mükafatına start verilib: İlin ən yaxşı rəqəmsal layihələrini, tətbiqlərini və startaplarını müəyyən edən ənənəvi “MilliNet” müsabiqəsi üçün müraciətlərin qəbulu rəsmən açılıb.
• Xəzərdən keçən Faza-Optik Kabel Layihəsində yekun mərhələ: Qazaxıstan və Azərbaycanı Xəzər dənizinin dibi ilə birləşdirəcək faza-optik rabitə xəttinin çəkilişində oktyabr ayı ərzində işlərin yekunlaşdırılacağı və Mərkəzi Asiyanı Avropa ilə bağlayan sürətli internet koridorunun istifadəyə verilməsi barədə məlumat yenilənib.
• Bakı Metropoliteni və ADA Universitetindən startap çağırışı: Startaplar üçün metro infrastrukturunun rəqəmsallaşdırılması və texnoloji həllərin inteqrasiyası ilə bağlı yeni regional müsabiqə (Industry Challenge) elan olunub.

Qlobal texnoloji yenilikləri

• Microsoft-dan lokal Süni İntellekt (AI) inqilabı və yeni aparatlar: Microsoft cihazlarda lokal (offline) işləyən AI modelləri üçün “Microsoft Execution Containers” təhlükəsizlik sistemini və yüksək performanslı “Surface Laptop Ultra” kompüterlərini təqdim edib. Yeni sistemlər lokal olaraq güclü AI agentlərini işlətməyə imkan verir.
• Anthropic-dən $100 Milyonluq AI təhsil təşəbbüsü: Claude modelinin yaradıcısı Anthropic şirkəti mühəndislərə süni intellekti biznesə inteqrasiya etməyi öyrətmək məqsədilə “Claude Frontier Academy” təşəbbüsünə 100 milyon dollar ayırdığını elan edib.
• Google Gemini Enterprise-ın BigQuery inteqrasiyası: Google, Gemini-nin müəssisə məlumatlarını köçürmədən və ya kopyalamadan birbaşa verilənlər bazalarında (BigQuery, Cloud SQL) analiz etməsinə şərait yaradan yeni Model Context Protocol (MCP) funksiyasını sınağa çıxarıb.