Bu gün Azərbaycan və dünya gündəmi həm diplomatik münasibətlərin inkişafı, həm də elmdə çığır açan tarixi kəşflərlə zəngindir.

Bakıda keçirilən Almaniya və Böyük Britaniya ilə tərəfdaşlıq konfranslarında Orta Dəhliz və yaşıl enerji layihələri əsas müzakirə mövzusu olarkən, Suriyadan daha 13 vətəndaşımız repatriasiya olunub. Qlobal miqyasda Yaxın Şərqdə ticarət yollarının təhlükəsizliyi və Aİ-nin süni intellektlə mübarizəsi diqqət mərkəzindədir. Gündəmin siyasi səs-küyündən kölgədə qalan ən mühüm yenilik isə 2026-cı il Fizika və Tibb üzrə Nobel Mükafatlarının elan edilməsi — Antarktida buzları altında neytrino astronomiyası və beyin xəstəliklərinin müalicəsində optogenetika inqilabı olub.

Azərbaycan gündəmi

• Almaniya–Azərbaycan iqtisadi əməkdaşlığı və Orta Dəhliz: Bakıda Almaniya–Azərbaycan Birləşdiricilik (Connectivity) Konfransı keçirildi. Tədbirdə nəqliyyat, logistika, yaşıl enerji və logistik layihələrin maliyyələşdirilməsi, xüsusilə Orta Dəhlizin imkanlarının genişləndirilməsi diqqət mərkəzində oldu.
• Azərbaycan–Böyük Britaniya hökumətlərarası jomissiyasının iclası: Bakıda keçirilən 8-ci iclas çərçivəsində tərəflər arasında iqtisadi, rəqəmsal və enerji sahələrində işçi qruplarının yaradılmasını nəzərdə tutan iclas protokolu və dörd əməkdaşlıq sənədi imzalandı.
• Məcburən köçürülənlərin repatriasiyası: Azərbaycan hökumətinin həyata keçirdiyi humanitar əməliyyat çərçivəsində Suriyadakı düşərgələrdən daha 13 nəfər Azərbaycan vətəndaşı (qadınlar və uşaqlar) vətənə gətirildi.

Dünya gündəmi

• Yaxın Şərqdə Qırmızı Dəniz və Bab əl-Məndəb gərginliyi: Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi qüvvələrin Yəməndə Husi silahlılarına qarşı Bab əl-Məndəb boğazı ətrafında strateji nöqtələri (Zubab və Bab şəhərlərini) nəzarətə götürməsi ticarət yollarının təhlükəsizliyi baxımından geniş müzakirə olunur.
• Aİ və Süni İntellektlə mübarizə: İtaliyanın Baş naziri Corciya Meloni, dərin saxtakarlıqlara (deepfake) və icazəsiz səs klonlanmasına qarşı öz səsini Avropa İttifaqının Əqli Mülkiyyət Ofisində (EUIPO) ticarət nişanı kimi qeydiyyatdan keçirmək üçün müraciət edərək dünya mətbuatında hüquqi presedent yaratdı.

Kölgədə qalan önəmli hadisələr

• 2026-cı il Fizika üzrə Nobel mükafatı elan olundu: İctimaiyyətin diqqəti siyasi və iqtisadi xəbərlərə yönəldiyi bir vaxtda, İsveç Kral Elmlər Akademiyası fizika üzrə Nobel mükafatını Frensis Halzenə (Francis Halzen) təqdim etdi. O, Cənub Qütbündə Antarktida buzunun altında yerləşdirilmiş IceCube Neytrino Rəsədxanasının qurulmasındakı xidmətlərinə və kainatın dərinliklərindən gələn yüksək enerjili neytrinoları aşkar edərək astronomiyada yeni çığır açdığına görə bu müfəkkir ada layiq görüldü.
• Tibbdə optogenetika inqilabı (2026 Nobel Təbabət Mükafatı): Bir gün əvvəl elan olunan Tibb üzrə Nobel Mükafatı isə işıq vasitəsilə beyin hüceyrələrini (neyronları) idarə etməyə imkan verən optogenetika üsulunu kəşf edən alimlərə (Karl Deisseroth, Peter Hegemann, Georg Nagel) verildi. Bu kəşf Parkinson və depressiya kimi beyin xəstəliklərinin müalicəsində köklü dönüş yaradır.