5 oktyabr tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya salnaməsində böyük dönüş nöqtələri və unudulmaz “ilk”lərlə yadda qalıb.

Cəbrayıl kəndlərinin işğaldan azad edilməsindən hava döyüşləri tarixinin başlanğıcına, Ceyms Bondun kinoda ilk addımından Linux əməliyyat sisteminin doğuluşuna qədər bu gün baş verən ən mühüm hadisələri təqdim edirik.

Azərbaycan tarixi

• 2020 — Cəbrayıl kəndlərinin azad edilməsi: İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Cəbrayıl rayonunun Şıxəli Ağalı, Sarıcalı və Məzrə kəndlərini, eləcə də bir sıra strateji yüksəklikləri işğaldan azad etdi.
• 1993 — Beynəlxalq Müəllimlər Gününün rəsmiləşdirilməsi: YUNESKO-nun qərarı ilə təsis edilən Beynəlxalq Müəllimlər Günü Müstəqil Azərbaycanda ilk dəfə rəsmi olaraq 1993-cü il oktyabrın 5-də qeyd olunmağa başlandı.

Dünya tarixi

• 1914 — Aviasiya tarixində ilk hava döyüşü: Birinci Dünya Müharibəsi zamanı fransız pilotu Jozef Frantz və göyərtə atıcısı Lui Keno pulemyotla düşmən təyyarəsini vuran tarixdə ilk pilotlar oldular. Bu, hərb tarixində hava döyüşlərinin (dogfight) başlanğıcı sayılır.
• 1921 — Beysbolun ilk dəfə radioda yayımlanması: ABŞ-da “World Series” beysbol matçı tarixdə ilk dəfə olaraq canlı radio dalğaları üzərindən dinləyicilərə təqdim edildi.
• 1962 — “James Bond” (007) filmlərinin debütü: Kinematoqrafiya tarixində ən uzunömürlü media franşizalarından biri olan Ceyms Bond seriyasının ilk filmi — “Dr. No” Londonda premyera etdi. Şon Konnerinin canlandırdığı 007 obrazı kinoda yeni bir dövr açdı.
• 1962 — “The Beatles”ın ilk rəsmi sinqlı: Əfsanəvi rok qrupu “The Beatles” karyeralarının dönüş nöqtəsi sayılan və onları dünya şöhrətinə aparan ilk hit parçaları — “Love Me Do” mahnısını Böyük Britaniyada buraxdı.
• 1991 — Əməliyyat sistemlərində inqilab: Linus Torvalds Linux əməliyyat sisteminin ilk rəsmi versiyasını (Linux 0.02) internetdə açıq mənbə olaraq təqdim etdi. Bu gün dünya serverlərinin, superkompüterlərinin və Android sisteminin əsasını məhz bu kəşf təşkil edir.
• 2000 — Serbiya “Buldozer İnqilabı”: Belqradda keçirilən kütləvi xalq etirazları nəticəsində Slobodan Miloşeviç hakimiyyətdən devrildi və ölkədə avtoritar rejim sona çatdı.