Bakı ilə Paris arasında atılan diplomatik addımdan BMT Baş Assambleyasında müzakirə olunan qlobal təhlükəsizlik məsələlərinə, həmçinin elmdə 100 ildən sonra kəşf edilən yeni canlı növünə qədər günün ən vacib xəbərlərini təqdim edirik.

Azərbaycan gündəmi

• Azərbaycanda fransız vətəndaşının əfv olunması: Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2023-cü ildən Bakıda casusluq ittihamı ilə həbsdə olan Fransa vatəndaşı Martin Rayan (Martin Ryan) əfv olunub. Fransa Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi bəyanat yayaraq bu addımı yüksək qiymətləndirib və bunu iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində vacib humanitar addım kimi dəyərləndirib.

Dünya gündəmi

• Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının Yüksək Səviyyəli Həftəsi: Nyu-Yorkda keçirilən BMT Baş Assambleyasına toplaşan dünya liderlərinin çıxışları və ikitərəfli görüşləri dünya mediasının mərkəzindədir:
  • ABŞ və Danimarka/Qrenlandiya Təhlükəsizlik Sazişi: ABŞ Prezdenti Danimarka və Qrenlandiya baş nazirləri ilə Arktika regionunda hərbi mövcudluğu genişləndirməyi nəzərdə tutan müdafiə sazişi imzalayıb.
  • Vaşinqtonda ABŞ-Çin zirvə görüşü: Çin xalq respublikasının sədri Si Cinpinq Vaşinqtona səfər edərək ticarət, süni intellekt və regional münaqişələri müzakirə etmək üçün ABŞ rəhbərliyi ilə görüşüb.

Kölgədə qalan elmi kəsflər

Siyasət gündəminin kölgəsində qalsa da, bu günlərdə elm və texnologiya dünyasında diqqətəlayiq yeniliklər baş verib:

• 100 ildən sonra ilk dəfə yeni pinqvin növü kəşf edildi: Genetik tədqiqatlar nəticəsində alimlər Kergelen adalarında indiyədək məlum olmayan yeni gentoo pinqvini növünü (Pygoscelis kerguelensis) aşkar ediblər. Bu, son 1 əsrdən çox müddətdə elmdə adlandırılan ilk yeni pinqvin növüdür.
• Qlobal Cənub üçün süni intellekt inisiativi: Nyu-Yorkda fəaliyyətə başlayan İnsan Rifahı İnstitutu (IHF) inkişaf etməkdə olan ölkələrdə süni intellektin kütləvi işsizliyə səbəb olmasının qarşısını almaq və kiçik təsərrüfatlara inteqrasiya olunmasını təmin etmək üçün qlobal təşəbbüsə start verib.