Yerli və qlobal maliyyə, bank və birja bazarlarında bu günlər olduqca gərgin və maraqlı hadisələrlə yadda qalıb.

Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginliklər və mərkəzi bankların yeni qərarları bazarlara birbaşa təsir göstərib.

Azərbaycan maliyyə və bank sektoru

İslam maliyyəsi və yaşıl keçid inteqrasiyası diqqət mərkəzindədir

Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) tətbiq etdiyi “tənzimləyici qum qutusu” (regulatory sandbox) çərçivəsində ölkədə ilk dəfə İslam maliyyə alətlərinin (xüsusilə Sukuk istiqrazları və Takaful sığortası) qanunvericilik bazasının formalaşdırılması müzakirələri aktivləşib.

• Bank Respublika-ya 15 milyon avroluq kredit: İyulun 9-da imzalanan və son günlər müzakirə mövzusu olan “Finnfund” maliyyələşməsinin bir hissəsinin yaşıl layihələrə və kiçik-orta sahibkarlığa (KOB) yönəldiləcəyi açıqlanıb. Ekspertlər yaşıl keçid ilə şəriətə uyğun maliyyə alətlərinin Azərbaycanda paralel inkişafını təhlil edirlər.

AMB-dən kibertəhlükəsizlik maarifləndirilməsi

Azərbaycan Mərkəzi Bankı ölkədə rəqəmsal bankçılığın inkişafı fonunda kiberdələduzluq və sosial mühəndislik sxemlərinin qarşısının alınması üçün media nümayəndələrinə geniş təlim keçib. Nağdsız ödənişlərdə təhlükəsizliyin qorunması bank sektorunun bu həftəki əsas gündəm mövzularından biridir.

Dövlət borcunun azalması və de-dollarlaşma trendi

İyulun əvvəlinə olan və son günlər analitiklər tərəfindən geniş şərh edilən rəsmi göstəricilərə görə, Azərbaycanın xarici dövlət borcu illik müqayisədə 7.9% azalaraq 4,61 milyard dollara düşüb. Eyni zamanda, AMB-nin valyuta ehtiyatlarının artması və bank sektorunda de-dollarlaşma meyilinin güclənməsi (kreditlərdə dollarlaşmanın 13.7%-ə enməsi) manatın sabitliyi baxımından yüksək qiymətləndirilir.

Qlobal maliyyə və nirja gündəmi

Hörmüz gərginliyi neft və birjaları silkələdi

Yaxın Şərqdə (Hörmüz boğazı ətrafında) ABŞ və İran arasında hərbi gərginliyin kəskinləşməsi son 48 saatda birjaları qırmızı rəngə boyayıb.

• Neft qiymətləri sıçradı: Ticarət yollarının bağlanma riski xam neft qiymətlərini sürətlə yuxarı daşıyıb.
• Səhmlər geri çəkildi: Xüsusilə ABŞ və Cənubi Koreya birjalarında texnologiya, yarımkeçirici (SK Hynix, Micron, Applied Materials) və mikrosxem istehsalçılarının səhmləri 2% ilə 4% arasında dəyər itirib. Cənubi Koreya bazarı neft idxalından asılı olduğu üçün bu gərginliyə ən sərt reaksiya verən tərəflərdən olub.
• Defansiv səhmlərə axın: İnvestorlar riskli aktivlərdən qaçaraq səhiyyə, istehlak malları və enerji sektorundakı daha təhlükəsiz səhmlərə yönəliblər.

JP Morgan və Charles Schwab-dan “Mid-Year 2026” hesabatları

Dünyanın aparıcı investisiya bankları 2026-cı ilin ikinci yarısı üçün proqnozlarını yeniləyiblər. JP Morgan analitikləri qlobal fraqmentasiyanın (parçalanmanın) və geosiyasi gərginliklərin inflyasiyanı yenidən tətikləyə biləcəyini, 1970-ci illərin ssenarisinin (enerji şoku + yapışqan inflyasiya) təkrarlanma riskini xəbərdar ediblər.

İkinci rüb (Q2) bank hesabatları gözləntisi

Bu həftə qlobal miqyasda nəhəng bankların (JP Morgan, Citi, Wells Fargo) ikinci rüb üzrə rəsmi maliyyə hesabatlarını açıqlayacağı gözlənilir. Birja investorları faiz dərəcələrinin uzun müddət yüksək qalmasının bank gəlirlərinə təsirini görmək üçün bu hesabatları diqqətlə izləyir.

⚠️ İnvestisiya Qeydi: ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz dərəcələrini daha uzun müddət yüksək saxlaya biləcəyi qorxusu və Yaxın Şərqdəki hərbi risklər qızıl və gümüş qiymətlərinə də qısamüddətli təzyiq göstərərək onları son günlərdə müvafiq olaraq 1% və 2% ətrafında aşağı salıb.