13 iyul tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində bir çox əlamətdar və ilk dəfə reallaşan hadisələrlə yadda qalıb.

Azərbaycan tarixi

• “ASAN xidmət”in təsis edilməsi (2012): Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin və onun tabeliyində olan “ASAN xidmət” mərkəzlərinin yaradılması haqqında fərman imzalanıb. Bu addım ölkədə dövlət xidmətlərinin göstərilməsində tamamilə yeni, innovativ və şəffaf bir modelin ilk bünövrəsi oldu.
• Tovuz döyüşləri (2020): İyulun 12-dən 13-nə keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu istiqamətində törətdiyi təxribat nəticəsində şiddətli döyüşlər davam edib. Bu döyüşlər həm də həmin ilin payızında baş verəcək 44 günlük Vətən Müharibəsinə aparan proseslərin mühüm dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur.
• Tanınmış fırça ustası Vidadi Nərimanbəyovun anadan olması (1926): Azərbaycanın və Fransanın tanınmış boyakarı, xalq rəssamı Vidadi Nərimanbəyov bu gün doğulub. O, özünəməxsus üslubu ilə Azərbaycan rəngkarlıq məktəbində silinməz iz qoyub.

Dünya tarixi

• Futbol üzrə ilk Dünya Çempionatının başlaması (1930): Uruqvayda futbol tarixinə qızıl hərflərlə yazılan ilk FİFA Dünya Kuboku start götürüb. Açılış matçında Fransa Meksikanı 4:1 hesabı ilə məğlub edib və turnirin ilk qolunu fransız Lüsyen Loran vurub.
• Qadın idmançıların Olimpiadada ilk iştirakı (1908): Londonda keçirilən IV Müasir Yay Olimpiya Oyunlarında tarixdə ilk dəfə olaraq qadın idmançılar rəsmi şəkildə yarışlara qatılıblar.
• Balkanların xəritəsini dəyişən Berlin müqaviləsi (1878): Osmanlı dövləti, Çar Rusiyası, Böyük Britaniya, Almaniya, Avstriya-Macarıstan, İtaliya və Fransa arasında Berlin traktatı imzalanıb. Bu müqavilə ilə Serbiya, Monteneqro və Rumıniya Osmanlı İmperiyasından tam müstəqillik qazanıb, regionun geosiyasi siması tamamilə dəyişib.
• Böyük Britaniyanın Amerikada ilk dayaq nöqtəsi (1585): Ser Riçard Qrenvilin rəhbərlik etdiyi 108 ingilis köçmədən ibarət qrup Şimali Karolina sahillərindəki Roanok adasına (Roanoke Island) çatıb. Bu, ingilislərin Yeni Dünyada məskunlaşmaq üçün atdığı ilk ciddi addım idi.

Tarixdən kiçik bir qeyd: Hazırda dünyada hər gün istifadə edilən mexaniki tapmacanın — məşhur “Rubik kubu”nun ixtiraçısı olan macarıstanlı memar və professor Ernö Rubik də məhz 13 iyulda (1944) anadan olub.