13 iyul 2026-cı il tarixində diqqət mərkəzində olan ən qaynar xəbərlər və aparıcı müzakirə mövzuları nədir?

Azərbaycan gündəmi

• Şuşa Qlobal Media Forumu və regional diplomatiya: Bu gün Şuşa qlobal siyasi dialoqun və media diplomatiyasının əsas mərkəzinə çevrilib. Forum çərçivəsində Azərbaycanın Qarabağın bərpası ilə bağlı əsas gündəliyi, Şərqlə Qərb arasında etibarlı tərəfdaşlıq missiyası və regional əməkdaşlıqlar (Çin şirkətlərinin ölkədəki fəaliyyəti, Pakistanın vasitəçilik səyləri, Xəzər daxili Azərbaycan-Qazaxıstan əlaqələri) geniş müzakirə olunur. Forumun yekununda iştirakçı nümayəndələr tərəfindən ortaq prinsipləri əks etdirən rəsmi Bəyannamə (və ya tövsiyə xarakterli sənəd) qəbul olunur.Həmin sənəddə əksini tapan əsas ortaq qərarlar və çağırışlar bunlardır:

1.Dezinformasiya ilə Müştərək Mübarizə: Sülh proseslərinə mane olan saxta xəbərlərə qarşı beynəlxalq media şəbəkələrinin vahid monitorinq və fakt-yoxlama (fact-checking) sistemlərini gücləndirməsi qərara alınıb.

2.Media və Süni İntellekt Standartları: Süni intellektin xəbər istehsalında istifadəsi zamanı müəllif hüquqlarının, etik normaların qorunması və manipulyasiyaların qarşısının alınması üçün qlobal peşəkar standartların hazırlanması çağırışı edilib.

3.Münaqişə Sonrası Jurnalistika: Regional sülhün və etimadın yenidən qurulması üçün medianın nifrət nitqindən uzaq durması və barışığı təşviq edən transsərhəd dialoq platformalarını dəstəkləməsi razılaşdırılıb.

• Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) kəmərinin yubileyi: Azərbaycanın qlobal enerji xəritəsindəki ən böyük strateji uğurlarından biri olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft boru kəmərinin istifadəyə verilməsindən 20 il ötür. Mövzu ilə bağlı iqtisadi təhlillər gündəmdədir.
• Maliyyə sektorunda yeni qanunvericilik çağırışı: Bank kartlarının üçüncü şəxslərə verilməsi nəticəsində yaranan hüquqi və maliyyə risklərinin qarşısını almaq məqsədilə yeni məsuliyyət tədbirlərini nəzərdə tutan qanunvericilik aktlarının qəbuluna ciddi ehtiyac olduğu müzakirə edilir.
• Narkotik dövriyyəsinə qarşı döyük zərbə: Dövlət Komissiyasının yaydığı son rəsmi məlumata görə, ilin ilk yarısında qanunsuz dövriyyədən ümumi dəyəri 166 milyon manat qiymətləndirilən 5 tondan çox narkotik vasitə və psixotrop maddə çıxarılıb.

Dünya gündəmi

• Hörmüz boğazında gərginlik və ABŞ-İran qarşıdurması: Qlobal mətbuatın bir nömrəli mövzusu Yaxın Şərqdə, xüsusən Hörmüz boğazında hərbi gərginliyin pik həddə çatmasıdır. İranın boğazı bağladığını elan etməsi və kommersiya gəmilərinə zərbələrindən sonra ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) İrandakı hərbi hədəflərə qarşı irimiqyaslı cavab zərbələri dalğasını tamamlayıb. Regionda de-eskalasiya (gərginliyin azaldılması) üçün beynəlxalq vasitəçilər hər iki tərəflə intensiv danışıqlar aparır.
• Qlobal iqtisadiyyatda inflyasiya təhlükəsi: Yaxın Şərqdə hərbi əməliyyatların və gəmiçilik böhranının uzanması fonunda analitiklər qlobal tədarük zəncirinin qırılacağı və dünya miqyasında inflyasiyanın yenidən sürətlə artacağı barədə xəbərdarlıq edirlər.
• ABŞ siyasətində itki: ABŞ-ın tanınmış və nüfuzlu siyasətçilərindən biri, uzun illər senator olmuş Lindsi Qrem (Lindsey Graham) 71 yaşında vəfat edib.

Hörmüz boğazında ABŞ və İran arasında hərbi gərginliyin artması qlobal tədarük zəncirini qıraraq Brent markalı neftin qiymətini sürətlə 80 dollara çatdırıb və Avropada qaz bazarlarını bahalaşdırıb. Regiondan keçən tankerlərin sayı kəskin azalıb, logistika və hərbi risk sığortası xərcləri isə bir neçə dəfə artıb. Qlobal inflyasiya təhlükəsi yaradan bu böhran neft-qaz ixracatçısı olan Azərbaycanın büdcə gəlirlərini qısamüddətli dövrdə artırsa da, idxal olunan məhsulların bahalaşması riskini də bərabərində gətirir.