Avropa İttifaqı “Vahid Avropa – vahid bazar” yol xəritəsini təsdiqləyib ki, bu da iqtisadi inteqrasiyanın yeni mərhələsi hesab olunur.
Bu olduqca mühüm və strateji bir addımdır. Avropa İttifaqı rəhbərlərinin Kiprdə keçirilən qeyri-rəsmi görüşündə təsdiqlənən “Vahid Avropa – vahid bazar” yol xəritəsi, 1990-cı illərin əvvəllərindən bəri mövcud olan vahid bazar modelinin ən ciddi yenilənməsi hesab olunur.
Bu yeni mərhələnin əsas mahiyyəti və gətirəcəyi yeniliklər barədə bəzi detalları qeyd etmək yerinə düşərdi:
Yol xəritəsinin əsas prioritetləri
Bu sənəd sadəcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi dayanıqlığı hədəfləyir:
- Bürokratiyanın azaldılması: Mövcud mürəkkəb inzibati maneələrin və “qırmızı lentlərin” aradan qaldırılması prioritetdir.
- Beşinci azadlıq: Klassik dörd azadlığa (malların, xidmətlərin, kapitalın və insanların sərbəst hərəkəti) əlavə olaraq “Tədqiqat, innovasiya və təhsilin sərbəst hərəkəti” ideyası (Beşinci Azadlıq) bu planın mərkəzində dayanır.
- Maliyyə bazarlarının inteqrasiyası: Avropadakı fərdi yığımların qitə daxilində innovasiya və sənayeyə yönəldilməsi üçün vahid maliyyə bazarının tamamlanması hədəflənir.
Niyə məhz indi?
Avropa liderləri (xüsusilə Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen və Avropa Parlamentinin sədri Roberta Metsola) vurğulayırlar ki, ABŞ və Çin kimi qlobal güclərlə rəqabətdə geri qalmamaq üçün Avropa öz daxili bazarını daha çevik və rəqabətədavamlı etməlidir.
Azərbaycan üçün əhəmiyyəti
Aİ-nin vahid bazarının daha da güclənməsi Azərbaycan üçün də strateji əhəmiyyət kəsb edir:
- Enerji təhlükəsizliyi: Vahid bazarın enerji seqmentindəki inteqrasiyası Azərbaycanın Avropaya qaz və gələcəkdə “yaşıl enerji” ixracı üçün daha şəffaf və stabil tənzimləmə mühiti deməkdir.
- Ticarət standartları: Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşı olan Aİ-də qaydaların sadələşməsi yerli sahibkarların Avropa bazarına çıxışını gələcəkdə daha proqnozlaşdırıla bilən edə bilər.