Son dövrlərdə respublikanın müxtəlif şəhər və rayonlarında yas mərasimlərinin daha sadə formada təşkili ilə əlaqədar yerli ictimaiyyət nümayəndələri, xüsusilə də ziyalılar, ağsaqqallar və digər nüfuzlu şəxslər tərəfindən təşəbbüslər irəli sürülür.

Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsindən verilən məlumata əsasən, bu təşəbbüslər ilk növbədə cəmiyyətdə təmtəraqlı yas məclislərinin və həmin mərasimlərdə israfçılığın qarşısının alınmasına yönəlib.

Bildirilib ki, yas mərasimlərinin keçirilməsi hər hansı normativ-hüquqi aktla tənzimlənmir, eyni zamanda, bununla bağlı Dövlət Komitəsinin üzərinə düşən konkret səlahiyyətlər yoxdur.

“Mərasimlərin keçirilməsi, əsasən, xalqın uzun illər ərzində formalaşmış adət-ənənələri və yerli ictimai təcrübəyə əsaslanır.

Yas mərasimlərinin təşkili ilə bağlı yaranmış ənənənin dəyişdirilməsi üçün cəmiyyətdə ümumi konsensusun əldə olunması zəruridir.

Dövlət Komitəsi dəbdəbəli yas mərasimlərinin keçirilməsinin qarşısının alınması istiqamətində irəli sürülən ictimai təşəbbüsləri müsbət qiymətləndirir”, – deyə məlumatda qeyd edilib.

Qeyd edək ki, yas mərasiminin əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:

• Başsağlığı vermək: Ölən şəxsin ailəsinə başsağlığı verilir, onların kədərlərini paylaşmaq, təsəlli vermək əsas məqsədlərdən biridir.
• Cənazə namazı: Ölən şəxs üçün cənazə namazı qılınır. Bu namaz, ölən müsəlmanın bağışlanması və ona rəhmət diləmək üçün vacib bir ibadətdir.
• Dua və Quran tilavəti: Yas mərasimində ölən şəxsin ruhu üçün dua edilir, Quran tilavət olunur. Bu, ölənə edilən ən böyük yardım hesab edilir.
• Mərasimə dəvət: Yas mərasiminə ölən şəxsin ailəsinin dəvəti ilə yaxınları və qohumları qatılır.
• Sadəlik: İslam dini yas mərasiminin sadə və təvazökar şəkildə keçirilməsini tövsiyə edir. Dini rəhbərlər həddindən artıq israfdan və təmtəraqdan çəkinməyi, sadəliyə üstünlük verməyi tövsiyə edirlər.
• Yaxınların dəstəyi: Yas mərasimi, ailənin ağır günündə yaxınlarının onlara dəstək olması, maddi və mənəvi yardımlarını əsirgəməməsi üçün bir fürsətdir.
• Qadınların iştirakı: Yas mərasimində qadınların ağlamaq, fəryad etmək kimi aşırı kədər bildirmələri tövsiyə edilmir.
• Mərasimdən sonra: Yas mərasimindən sonra da ölən şəxsin ailəsinə dəstək davam etdirilir, onların ehtiyacları qarşılanır.