31 mart 2026-cı il tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya üçün olduqca gərgin və mühüm hadisələrlə yadda qalır.

Bu günün əsas gündəm mövzularını aşağıdakı xülasədə təqdim edirəm:

Azərbaycan gündəmi

31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü

Bu gün ölkə daxilində və xaricdə 1918-ci il mart hadisələrinin qurbanları anılır. Bakıda, Qubada (Soyqırımı Memorial Kompleksində) və digər bölgələrdə rəsmi anım mərasimləri keçirilir. Ombudsman və müxtəlif dövlət qurumları dünya ictimaiyyətinə faciə ilə bağlı bəyanatlar ünvanlayıblar.

Siyasi və humanitar addımlar

• Prezident fərmanı: Minatəmizləyənlərin ailə üzvləri üçün xüsusi təqaüdün təsis edilməsi haqqında fərman imzalanıb.
• Diplomatik gərginlik: Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi İrandan Türkiyə ərazisinə ballistik raketin buraxılmasını qətiyyətlə pisləyib. Eyni zamanda, Hindistan İrandakı vətəndaşlarının təxliyəsinə göstərdiyi köməyə görə Azərbaycana təşəkkür edib.
• İtki: Azərbaycan mədəniyyətinin görkəmli siması, Xalq artisti Rasim Balayevin vəfatı ilə bağlı rəsmi nekroloq imzalanıb.

Dünya gündəmi

Orta Şərqdə kritik gərginlik

• Hörmüz Boğazı: İran pilotsuz aparatının (dron) neft tankerini vurması regionda neft tədarükü ilə bağlı narahatlığı artırıb.
• ABŞ-ın reaksiyası: Donald Tramp administrasiyası İrana qarşı sərt xəbərdarlıq edərək, danışıqlar uğursuz olarsa, enerji infrastrukturunun hədəf alınacağını bildirib. ABŞ-ın İsfahan şəhərinə hava zərbələri endirdiyi barədə xəbərlər yayılıb.

İqtisadiyyat: Rekord qiymətlər

Gərginlik fonunda enerji və qiymətli metallar bazarında kəskin artım müşahidə olunur:

• Neft: “Azeri Light” markalı neftin qiyməti 128.05$ səviyyəsinə yüksələrək son illərin ən yüksək göstəricilərindən birinə çatıb.
• Qızıl: Dünya bazarında qızılın qiyməti rekord həddə — 4,562$ (unsiya üçün) çataraq tarixi maksimumunu yeniləyib.

Texnologiya və süni intellekt

• NVIDIA və Marvell: İki nəhəng şirkət “NVLink Fusion” vasitəsilə süni intellekt infrastrukturunu genişləndirmək üçün strateji tərəfdaşlıq elan edib. NVIDIA bu layihəyə 2 milyard dollar investisiya qoyub.
• Kvant və AI: IBM və ETH Zurich kvant hesablama və süni intellekt alqoritmlərinin gələcəyini müəyyən etmək üçün 10 illik genişmiqyaslı əməkdaşlıq müqaviləsi imzalayıblar.

Hava proqnozu: Sabah ölkə ərazisində temperaturun bəzi yerlərdə 25°C-dək yüksələcəyi gözlənilir, bu da mart ayı üçün anomal istilərdən sayılır.